Η ΠΥΛΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ ΑΝΟΙΓΕΙ ΑΘΟΡΥΒΑ, ΟΠΩΣ ΑΘΟΡΥΒΑ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΚΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ, ΟΧΙ ΜΕ ΘΟΡΥΒΟ, ΑΛΛΑ ΜΕ ΚΑΛΕΣΜΑ ΚΑΡΔΙΑΣ.

Καλο Τριώδιον. Η πύλη της μετανοίας ανοίγει αθόρυβα, όπως ανοίγουν όλα τα μεγάλα μυστήρια της Εκκλησίας, όχι με θόρυβο, αλλά με κάλεσμα καρδιάς. Με τον όρθρο της Κυριακής του Τελώνου και του Φαρισαίου, η Αγία μας Εκκλησία ξεδιπλώνει το ιερό βιβλίο του και μας εισάγει σε μια περίοδο βαθιάς αυτογνωσίας, συντριβής και ελπίδας. Από εκείνη τη στιγμή και σε κάθε Κυριακή μέχρι την Ε΄ Νηστειών, αντηχεί μέσα στους ναούς και μέσα στις ψυχές μας ο κατανυκτικός αναστεναγμός: «Της μετανοίας άνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα». Δεν είναι απλός ύμνος· είναι κραυγή υπάρξεως. Είναι η ικεσία του ανθρώπου που αναγνωρίζει την πτώση του και ζητά να καθαρθεί ο ρυπωμένος ναός του σώματος και της καρδιάς του, για να μπορέσει να δεχθεί το άκτιστο Φως της Αναστάσεως. Το Τριώδιο δεν μας σπρώχνει απότομα, αλλά μας οδηγεί με πατρική διάκριση. Πρώτα μας μαθαίνει να αποστρεφόμαστε την έπαρση και τη δικαίωση του εαυτού μας, ύστερα μας θυμίζει την επιστροφή του ασώτου στην αγκαλιά του Πατέρα, κατόπιν μας φέρνει ενώπιον της Κρίσεως, όχι για να μας τρομάξει, αλλά για να μας ξυπνήσει στην αγάπη, και τέλος μας καλεί στη συγχώρηση, ως προϋπόθεση κάθε πνευματικής πορείας. Γι’ αυτό και η Εκκλησία ψάλλει: «Μη προσευχώμεθα φαρισαϊκώς, αδελφοί· ο γαρ υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται». Και αλλού στενάζει: «Ελέησόν με, ο Θεός, ελέησόν με», διδάσκοντάς μας πως η αληθινή προσευχή γεννιέται μόνο μέσα από τη συντριβή. Στους ύμνους του Τριωδίου ακούγεται διαρκώς η φωνή της μετανοίας σαν μητρικό κάλεσμα. «Ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα, τί καθεύδεις;» μας υπενθυμίζει ότι ο χρόνος είναι δώρο και η μετάνοια ευκαιρία. «Ο δρόμος της ζωής εσκότισται μοι, Κύριε», ομολογούμε, αναγνωρίζοντας ότι χωρίς τον Χριστό πορευόμαστε σε σκιά. Και πάλι, με ελπίδα παιδιού, λέμε: «Άνοιξόν μοι τας πύλας της δικαιοσύνης», ζητώντας όχι απλώς συγχώρηση, αλλά ανακαίνιση όλου του είναι μας. Το Τριώδιο δεν είναι εποχή στέρησης, αλλά εποχή ελευθερίας από τα πάθη και από το βαρύ “εγώ”. Είναι η άνοιξη της ψυχής που προηγείται της ιστορικής άνοιξης. Είναι σχολείο ταπεινώσεως, εργαστήρι συγχώρησης και δρόμος επιστροφής. Εκεί μαθαίνουμε να μη δείχνουμε τον άλλον, αλλά να σκύβουμε στον εαυτό μας. Να μη ζητούμε δικαίωση, αλλά έλεος. Να μη απαιτούμε, αλλά να ευχαριστούμε. Και σιγά σιγά, μέσα από νηστεία, προσευχή και σιωπή, η καρδιά μαλακώνει και γίνεται δεκτική της Χάριτος. Είθε αυτή η ευλογημένη περίοδος να γίνει για όλους μας αρχή αληθινής μετανοίας, βαθύτερης προσευχής και έμπρακτης αγάπης. Είθε να μάθουμε να λέμε με όλη μας την ύπαρξη: «Καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί, ο Θεός», και να βαδίσουμε το στάδιο των αρετών όχι με αυτάρκεια, αλλά με ταπείνωση, γνωρίζοντας πως κάθε βήμα γίνεται μόνο με τη χάρη Του. Καλή και ευλογημένη πορεία στο Τριώδιο, με συντριβή καρδιάς, υπομονή στον αγώνα και ελπίδα αναστάσεως. Με ταπεινή καρδιά στεκόμαστε στην αρχή του Τριωδίου και ζητούμε από τον Κύριο να μας ανοίξει τις πύλες της μετανοίας, να φωτίσει τον νου, να μαλακώσει την καρδιά και να μας οδηγήσει με διάκριση στο στάδιο των αρετών, ώστε να φτάσουμε καθαροί και ειρηνεμένοι στο φως της Αναστάσεως.