ΕΠΙ ΜΙΑΣ ΑΝΕΥ ΝΟΗΜΑΤΟΣ ΣΚΕΥΩΡΙΑΣ ΦΛΩΡΙΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΚΟΛΑΙΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΓΚΟΥΤΖΙΔΗ ΩΣ ΔΗΘΕΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΙΡΕΤΙΚΟΥ

Ο ΚΗΡΥΞ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΣ ΕΠΙ ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟΝ ΓΝΗΣΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ, ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΝ ΦΙΛΟΠΤΩΧΟΝ ΤΑΜΕΙΟΝ ΤΟΥ ΙΦΣΚΑΕΕ ΓΟΧ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ο Α΄ 4ο ΧΙΛΙΟΜ. ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΚΟΡΩΠΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΤΕΡΟΓΓΥΛΗ 19400 ΤΗΛ. 210 6020176 ΤΕΥΧΟΣ 1ον ΕΤΟΣ 2003 "ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΤΕΙΝΕΙ, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΖΩΟΠΟΙΕΙ" Η ΣΚΕΥΩΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΓΚΟΥΤΖΙΔΗ ΩΣ ΔΗΘΕΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΙΡΕΤΙΚΟΥ, ΑΥΤΟΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΤΑΙ, ΔΙΟΤΙ ΟΙ ΣΚΕΥΩΡΟΙ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ ΗΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ ΤΗΝ ΑΙΡΕΤΙΚΗΝ ΧΙΛΙΑΣΤΙΚΗΝ ΜΕΘΟΔΟΝ ΤΗΣ ΑΠΟΜΟΝΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΓΡΑΜΜΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ, ΜΗ ΛΑΒΟΝΤΕΣ ΥΠ᾿ ΟΨΙΝ ΤΗΝ ΑΝΩΤΕΡΩ ΒΑΣΙΚΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΝ ΑΡΧΗΝ. ΕΙΜΕΘΑ ΠΕΠΕΙΣΜΕΝΟΙ, ὅτι ὁ χαρακτηρισμός "τῆς τελείας καί πλήρους κοινωνίας καί ἀδιαιρέτου ἑνότητος τῶν τριῶν θείων προσώπων", ὡς "πρώτης, αἰωνίας, ἀνάρχου καί ἀοράτου ᾿Εκκλησίας", ὡς δῆθεν "ἀμαρτύρου" καί διά τοῦτο "καινοτομίας", δέν ἐκινήθη ἐξ᾿ ἐνδιαφέροντος διά τήν πίστιν, ἀλλά ἀποτελεῖ καθαράν σκευωρίαν ἡμετέρων καί Φλωρινικῶν στρεφομένην κατά τοῦ θεολόγου κ. ᾿Ελευθ. Γκουτζίδη, διά νά φιμωθῆ οὗτος καί νά μήν ἀκούεται τό ἀγωνιστικόν του ὁμολογιακόν φρόνημα, ὥστε νά ἐπιτευχθῆ εὐκολώτερον τό σχέδιον τῶν πολεμίων τῆς ᾿Εκκλησίας διά τήν οἰκουμενιστικῷ τῷ τρόπῳ "ἕνωσιν" μέ τούς Φλωρινικούς καί μέ τούς "πέντε", μέ ὅλας τάς συνεπείας καί προεκτάσεις αὐτῆς τῆς "ἑνώσεως", ἤτοι τήν σύν τῷ χρόνῳ δημιουργίαν τοῦ νέου παλαιοημερολογιτικοῦ σχήματος, τό ὁποῖον θά τελεῖ κάτω ἀπό τήν ἐμφανῆ ἤ ἄφανή ἐποπτείαν τοῦ κ. Χριστοδούλου. Πρόκειται περί μιᾶς καθαρά ἀπονενοημένης ἀντιπερισπαστικῆς ἐνεργείας, ἡ ὁποία ἐπενοήθη προκειμένου νά μήν ἐξετασθοῦν συγκεκριμένα καί λίαν σοβαρά πραγματικά θέματα Πίστεως, τά ὁποῖα προέκυψαν ἀπό τήν οἰκουμενιστική θεώρησι τῶν σχισμάτων τοῦ 1937 καί τοῦ 1995, (ὅπως εἶναι τό θέμα τῶν "πέντε", ὁ θεολογικός Διάλογος, τό "᾿Απαλλακτικόν Βούλευμα" 54/76 τοῦ Σεβ. κ. Νικολάου, αἱ νεώτεραι δικαστικαί ἀποφάσεις, τά δικαστήρια, ἡ προπαγανδιζομένη "χειροθεσία" τοῦ 1971 κλπ.), ὡς καί θέματα Κανονικῆς τάξεως (ὡς λ.χ. ἡ Συνοδική κρίσις, ὁ αὐταρχισμός περί τήν διοίκησιν, κλπ) καί νά μή ληφθοῦν ὁμολογιακαί ἀποφάσεις ἐπ᾿ αὐτῶν. Καί ἄν, κατά καταχρηστικήν ὑπόθεσιν, ἤθελε δεχθεῖ κάποιος ὡς ἐπιλήψιμον τήν θέσιν - διατύπωσιν τοῦ θεολόγου, αὕτη θά ἀπετέλει μικρόν "κάρφος", ἐν ἀντιθέσει μέ τά θέματα πού ἀφοροῦν τούς ᾿Αρχιερεῖς καί τήν Σύνοδον, τά ὁποῖα εἶναι τεράστιοι "δοκοί", ὅπως λέγει ὁ Κύριος πρός τούς ψευδοπροφήτας τῆς ἐποχῆς του καί πρός ὅλους τούς ἀνά τούς αἰῶνας ὁμοίους των. (Ματθ, Ζ 1-5). ΣΑΦΩΣ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ, καθ᾿ ἡμᾶς, ἀπό τήν ἴδια τήν συγκεκριμένη διατύπωσι, ὅπως ἀναλυτικῶς πολλάκις ἐπεξηγήθη, ὅτι ὁ χαρακτηρισμός "τῆς τελείας καί πλήρους κοινωνίας καί ἀδιαιρέτου ἐνότητος τῶν τριῶν θείων προσώπων", ὡς "πρώτης, αἰωνίας, ἀνάρχου καί ἀοράτου ᾿Εκκλησίας" (ὁ ὁποῖος, ὡς ἐκ περισσοῦ σημειωθήτω "οὐ δογματικῶς εἴρηται"), ἔχει τήν ἔννοιαν, ὅτι ἡ Παναγία καί ῾Υπερούσιος Τριάς ἀποτελεῖ τό ἀρχέτυπον τῆς ᾿Εκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, χαρακτηρισμόν τόν ὁποῖον ἐχρησιμοποίησε ὁ ῞Αγιος Μάξιμος ὁ ῾Ομολογητής. ῾Η διατύπωσις αὕτη νοεῖται, καί καθ᾿ ἡμᾶς, καί ἑρμηνεύεται πρωτίστως μέσα ἀπό τό πνεῦμα τῶν Κυριακῶν λόγων: "Οὐ περί τούτων δέ ἐρωτῶ μόνον, ἀλλά καί περί τῶν πιστευόντων διά τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς ἐμέ, ἵνα πάντες ἕν ὦσιν, καθώς σύ, Πάτερ, ἐν ἐμοί καγώ ἐν σοί, ἵνα καί αὐτοί ἐν ἡμῖν" (᾿Ιω. ΙΖ, 20-21), ἀλλά καί μέσα ἀπό τήν ὁμόφωνον Πατερικήν διδασκαλίαν. ᾿Αρκεῖ νά μήν ἐκλάβωμεν καί νά μή ἑρμηνεύσωμεν τά Κυριακά λόγια "κατά τό γράμμα", χωρίζοντες αὐτά ἀπό τό πνεῦμα, καί τήν βαθυτέραν ἔννοιαν, διότι τότε θά πρέπει νά εἴπωμεν ὅτι μέ τά λόγια του αὐτά ὁ Κύριος, ἐξισώνει ἤ θέτει ἐν παραλλήλῳ τό ῎Ακτιστον πρός τό Κτιστόν (!), ὅπερ καί ἁπλῶς νά τό διανοηθῆ τις ἐκπίπτει τοῦ πνεύματος τῶν Κυριακῶν λόγων καί καθίσταται παντελῶς ἀσεβής καί βλάσφημος. Τήν κατά γράμμα ἑρμηνείαν τῶν Κυριακῶν καί Πατερικῶν λόγων κάμνουν συνήθως οἱ αἱρετικοί, οἱ ὁποῖοι εἴτε διότι δέν κατανοοῦν τό πνεῦμα, εἴτε διότι πολεμοῦν τοῦτο ἐνσυνειδήτως, διά νά στηρίξουν τήν αἵρεσιν των, έπικαλοῦνται τό γράμμα, τό ὁποῖον ἀπομονώνουν (καί τό ὁποῖον ἀποκτείνει), καί ἀπορρίπτουν τό πνεῦμα (τό ὁποῖον ζωοποιεῖ). Διά τόν λόγον αὐτόν, καί διά νά μή προσκολληθοῦν οἱ κατήγοροι εἰς τό γράμμα, τό ὁποῖον "ἀποκτείνει", καί νά μή διαστρεβλώνουν τό πνεῦμα, τό ὁποῖον "ζωοποιεῖ", ὁ κ. ᾿Ελευθ. Γκουτζίδης, ἀπ᾿ ἀρχῆς τούς προέτεινε εὐθέως: Διορθῶστε τήν διατύπωσι, ὅπως ἐσεῖς νομίζετε καλύτερα καί δημοσιεῦστέ την, ἤ ἀποδεῖξτέ την ὡς ἀμάρτυρον" καί "καινοτομίαν", καί ὑποδεῖξτε πάλιν τήν διόρθωσιν. Οὐδέν ὅμως τούτων ἔπραξαν, ἀσφαλῶς διότι γνωρίζουν, ὅτι "ἀμάρτυρος" καί "καινοτομία" εἶναι μία θεολογική θέσις, ὅταν εἶναι ἀντίθετος μέ τήν παραδεδομένην ὀρθόδοξο διδασκαλία καί κατά τό γράμμα καί κατά τό πνεῦμα. ῞Ομως, ὅπως θά ἴδωμεν περαιτέρω, ἡ θεολογική αὐτή θέσις συναντᾶται καί εἰς τήν ῾Αγία Γραφή καί εἰς τούς ῾Αγίους Πατέρας καί κατά τό γράμμα καί κατά τό Πνεῦμα, ἀρκεῖ νά μή προσκοληθῶμεν εἰς τό ξηρόν γράμμα, ὁπότε κινδυνεύωμεν νά διαστρεβλώσωμεν τό νόημα, τό πνεῦμα, "τό ἀπόθετον κάλλος", τό ὁποῖον κρύπτεται πίσω ἀπό τό γράμμα, ὅπως ἔλεγε ὁ ῞Αγιος Γρηγόριος, τόν ὁποῖον ὁμοίως ἐκατηγόρησαν οἱ αἱρετικοί τῆς ἐποχῆς του, ὡς "καινοτόμον", διότι ἐκήρυσσεν δῆθεν ἀμάρτυρα - ἄγραφα. ᾿Αλλ᾿ ἐπ᾿ αὐτοῦ θά ἐπανέλθωμεν. ᾿Επί τοῦ παρόντος: Α) ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΘΑ τούς ῾Αγίους Πατέρας Μάξιμον τόν ῾Ομολογητήν, Φώτιον τόν Μέγαν, καί ἐκ τῶν ᾿Εκκλησιαστικῶν συγγραφέων Κλήμεντα ᾿Αλεξανδρέα, τούς ὁποίους ἐπεκαλέσθη πολλάκις καί ὁ θεολόγος κ. ᾿Ελευθ. Γκουτζίδης, διότι κινούμενοι ἐν τῷ ἰδίῳ πνεύματι τῶν Κυριακῶν λόγων καί τῆς ᾿Ορθοδοξίας ἐν γένει, ἀποδίδουν, καθ᾿ ἡμᾶς, μέ παραπλήσιον διατύπωσιν τό ἴδιον νόημα. 1) ῾Ο ῞Αγιος Μάξιμος ὁ ῾Ομολογητής λέγει: "Εἰκών ἐστί τοῦ (Τριαδικοῦ Θεοῦ) ἡ ἁγία ᾿Εκκλησία, ὡς τήν αὐτήν τῷ Θεῷ περί τούς πιστούς ἐνεργοῦσα ἕνωσιν, κἄν διάφοροι τοῖς ἰδιώμασιν καί ἐκ διαφόρων καί τόπων καί τρόπων οἱ κατ᾿ αὐτήν διά τῆς πίστεως ἑνοποιούμενοι τύχωσιν ὄντες" (Ε.Π., τ. 91 "Μυσταγωγία", Κεφ. Α, σελ. 668 Β). Καί πάλιν: "Κατά τόν αὐτόν τρόπον καί ἡ ἁγία τοῦ Θεοῦ ᾿Εκκλησία, τά αὐτά τῷ Θεῷ περί ἡμᾶς ὡς ἀρχετύπῳ εἰκών ἐνεργοῦσα δειχθήσεται ... πάντων συμπεφυκότων ἀλλήλοις καί συνημμένων, κατά τήν μίαν ἁπλῆν τε καί ἀδιαίρετον τῆς πίστεως χάριν καί δύναμιν ..." (Αὐτόθι σελ. 665 Γ καί 667 Α) "ὡς τήν αὐτήν αὐτῷ καί ἔνωσιν καί διάκρισιν ἐπιδεχομένην..." (Αὐτόθι Κεφ. Β σελ. 667 Γ). ᾿Απολύτως τά ἴδια λέγει καί ὁ θεολόγος κ. ᾿Ελευθέριος Γκουτζίδης. ῎Οχι θά ποῦν οἱ ψευδοκατήγοροί του: "Εἶπε τήν ῾Αγίαν Τριάδα ῎Αναρχον ᾿Εκκλησίαν". Κατ᾿ ἀρχάς ἡ ῾Αγία Τριάς εἶναι ΑΝΑΡΧΟΣ, ὅσον ἀφορᾶ τόν ὅρον "ΕΚΚΛΗΣΙΑ" εἰς τήν συνέχειαν θά ἴδωμεν τί λέγει καί ὁ ῾Ιερός Φώτιος. 2) ῾Ο Μέγας Φώτιος λέγει: "...Τί δ᾿ οὖν ὁ πλάστης καί κηδεμών; ἄρα παρεῖδεν εἰς τέλος τό πλάσμα ταλαιπωρούμενον...; Οὐ μέ οὖν. Πῶς γάρ ὅπερ φιλοτιμούμενος ἔπλασεν, ἠνέσχετ᾿ ἄν ἠδέως ὁρᾶν συλαγωγούμενον καί πλανώμενον; Διό πρός ἑαυτήν μέν ἡ τῆς Τριάδος ἑνότης, εἰ θέμις εἰπεῖν, ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΑΣΑ, θέμις δέ τοῦτο λέγειν ἐπί τῆς ἀναπλάσεως, ὅτι τό "ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾿ εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ᾿ ὁμοίωσιν" ἐπί τῆς πλάσεως εἴρηται· τῷ ἐνιαίῳ τῆς γνώμης βουλήματι, τήν ἀνάπλασιν τοῦ συντριβέντος διετίθετο πλάσματος". Τί σημαίνει τό "εἰ θέμις εἰπεῖν ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΑΣΑ ἡ τῆς Τριάδος ἑνότης"; ῎Ετσι ἐνοήσαμεν καί ἐννοοῦμεν τήν διατύπωσιν τοῦ θεολόγου κ. ᾿Ελευθ. Γκουτζίδη καί αὐτό ἀβίαστα προκύπτει ἐκ τῆς ὅλης ὁμιλίας του καί αὐτό εἶναι τό φρόνημά του. 3) ῾Ο ᾿Εκκλησιαστικός συγγραφεύς Κλήμης ὁ ᾿Αλεξανδρεύς ἐπίσης λέγει:"Σπεύσωμεν εἰς σωτηρίαν ἐπί τήν παλιγγενεσίαν, εἰς μίαν ἀγάπην συναχθῆναι οἱ πολλοί, κατά τήν τῆς μοναδικῆς οὐσίας ἕνωσιν" (Ε.Π. τ. 8, σελ. 200;). Τί σημαίνει αὐτό τό "κατά τήν τῆς μοναδικῆς οὐσίας ἕνωσιν" κατά τό ξηρόν γράμμα καί τί κατά τό πνεῦμα; ῞Ο,τι σημαίνουν καί οἱ λόγοι τοῦ Κυρίου μας, τούς ὁποίους προετάξαμεν. Β) ᾿Επίσης ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΘΑ, κατ᾿ ἐπιλογήν, καί διατυπώσεις δογματολόγων Καθηγητῶν, θεολόγων καί συγγραφέων, οἱ ὁποῖοι μέ διαφορετικόν ἕκαστος τρόπον, ἀποδίδουν τήν ἴδια ἔννοια καί τό ἴδιο νόημα. 1) Τοῦ δογματολόγου Καθηγητοῦ ᾿Ιωάννη Καρμίρη, ὁ ὁποῖος εἰς τό βιβλίον του "ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ" ᾿Αθῆναι 1973, σελ. 156 γράφει:"῾Η ἑνότης δέ τοῦ Χριστοῦ καί τῆς ᾿Εκκλησίας καί τῶν χριστιανῶν πρός ἀλλήλους ἐν τῇ κοινωνίᾳ τοῦ Χριστοῦ ἀντικατοπτρίζει τήν ΤΡΙΑΔΙΚΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ, δυναμένη νά συγκριθῇ πως πρός τήν ἐν τῇ ῾Αγίᾳ Τριάδι ἔνωσιν τῶν τριῶν θείων προσώπων, εἰ καί αὕτη εἶναι ἄλλης τάξεως καί πάντη ἀκατάληπτος τῷ ἀνθρώπῳ. Οὕτως "ΕΙΚΩΝ ἐστί τοῦ (Τριαδικοῦ) Θεοῦ ἡ ἁγία ᾿Εκκλησία, ὡς τήν αὐτήν τῷ Θεῷ περί τούς πιστούς ἐνεργοῦσα ἕνωσιν, κἄν διαφόροις ἰδιώμασιν...". Καθώς δηλαδή τά τρία πρόσωπα τῆς ῾Αγίας Τριάδος ἑνοῦνται ἐν τῇ μιᾷ θείᾳ οὐσίᾳ καί εἶναι εἷς Θεός, οὕτω καί ἡ πληθύς τῶν μελῶν τῆς ᾿Εκκλησίας ἑνοῦται ἐν τῷ ἐνί σώματι τοῦ Θεανθρώπου, ὅ ἔστιν ἡ ᾿Εκκλησίᾳ....ὡς ἐν τῇ ῾Αγίᾳ Τριάδι ὑπάρχει μία μέν θεία οὐσία, τρία δέ πρόσωπα, οὕτω καί ἐν τῇ ᾿Εκκλησίᾶ ὑπάρχει μία μέν θεανθρωπίνη φύσις, πληθύς δέ καί ποικιλία προσώπων μελῶν, ἅτινα πάντα ἑνοῦνται ἐν τῷ ἑνί πνευματικῷ σώματι τοῦ Χριστοῦ, ὅ ἔστιν ἡ ᾿Εκκλησία. ῞Ενεκα τούτου ἡ ᾿Εκκλησία ὡς σῶμα Χριστοῦ, θεωρεῖται ὑπό τῶν ᾿Ορθοδόξων ὡς ΕΙΚΩΝ καί ΟΜΟΙΩΣΙΣ τῆς ῾Αγίας Τριάδος, ἀναγομένης τουντεῦθεν τῆς ᾿Εκκλησιολογίας εἰς Τριαδολογίαν". 2) Τοῦ Καθηγητοῦ τῆς Δογματικῆς κ. Νικολάου Μητσόπουλου, ὁ ὁποῖος εἰς τό ἐγχειρίδιον "ΘΕΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ", σελίς 246, γράφει: "῾Η δέ ἑνότης τῶν τριῶν προσώπων τοῦ ἑνός Θεοῦ ἀνακλᾶται καί εἰς τήν ᾿Εκκλησίαν, ἥτις ἐκ πολλῶν προσώπων ἀποτελουμένη συνάπτεται εἰς ἕν κατ᾿ ἀναλογίαν τῆς σχέσεως τῶν τριῶν θείων προσώπων πρός ἄλληλα. ᾿Ισχύουν ἐν προκειμένῳ οἱ λόγοι τοῦ Θεανθρώπου πρός τόν Θεόν Πατέρα: "ἵνα πάντες ἕν ὦσι, καθώς σύ, Πάτερ, ἐν ἐμοί καγώ ἐν σοί, ἵνα καί αὐτοί ἐν ἡμῖν ἕν ὦσιν...ἵνα ὦσιν ἕν καθώς ἡμεῖς ἕν ἐσμέν". 3) Τοῦ Σέρβου θεολόγου Καθηγ. τῆς Δογματικῆς, ᾿Επισκόπου ᾿Αθανασίου Γιέβτιτς, ὁ ὁποῖος γράφει: "Πραγματικά, ὅταν μιλᾶμε γιά τήν Τριαδική θεολογία τῶν ῾Αγίων Καππαδοκῶν, τότε πρέπει ἀμέσως νά θυμηθοῦμε τά θεοαποκαλυφθέντα λόγια τοῦ ῾Αγ. Προφ. ᾿Ησαΐου γιά τήν "Μεγάλη Βουλή" τῆς ῾Αγίας Τριάδος (9,6 κατά τούς ΜΨΨ). ῾Η λειτουργική καί ἡ θεολογική παράδοση τῆς ᾿Ορθοδοξίας ἀνέπτυξε αὐτή τήν προφητική ἰδέα, κατά τήν ὁποία ἡ ῾Αγία Τριάς, σάν ἡ προαιώνια "Μεγάλη Βουλή" εἶνα τό πρότυπον καί ἡ πρωτοεικών (ἀρχέτυπον) τῆς ᾿Εκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ἐπειδή καί ἡ ἴδια ἡ Τριάς εἶναι ὡς ᾿Εκκλησία, τ.ἔ. ὡς κοινωνία τῶν τριῶν προσώπων στήν αἰώνια θεία ᾿Αγάπη καί στήν αἰώνια θεία Ζωή. Γι αὐτό ἀκριβῶς μποροῦσε καί ὁ ῞Αγιος Φώτιος ὁ Μέγας, σέ μία ἀπό τίς ὡραιότατες ὁμιλίες του (ΙΧ, 9), νά ὀνομάσει τήν ῾Αγία Τριάδα ᾿Εκκλησία, εἰπών ὅτι "ἡ τῆς Τριάδος ἑνότης ἐκκλησιάσασα τῷ ἐνιαίῳ τῆς γνώμης βουλήματι" προαιωνίως ἀπεφάσισε νά δημιουργήσει τόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο καί κατ᾿ αὐτόν τόν τρόπον διά τοῦ ἀνθρώπου ὁλόκληρη τήν δημιουργία νά τήν ἑνώσῃ στήν ᾿Εκκλησία, ὡς μιά ἀθάνατη καί αἰώνια κοινωνία". 3) Τοῦ Ρώσου Θεολ. Βλαντιμίρ Λόσσκι, ὀ ὁποῖος εἰς τό βιβλίον του: "Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ", ἔκδοσις πέμπτη, σελ. 207, ἐπικαλεῖται τόν ῞Αγιον Γρηγόριον τόν Θεολόγον, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι "Χριστιανισμός ἐστί τῆς θείας φύσεως μίμησις" ... "῾Η ᾿Εκκλησία εἶναι εἰκών τῆς ῾Αγίας Τριάδος. Οἱ Πατέρες δέν παύουν νά ἐπαναλαμβάνουν τοῦτο, οἱ Κανόνες τό ἐπιβεβαιοῦν, π.χ. ὁ περίφημος τριακοστός τέταρτος ᾿Αποστολικός Κανών, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τήν Συνοδικήν δοίκησιν τῶν Μητροπολιτικῶν ἐπαρχιῶν: "Καί δοξασθήσεται ὁ Θεός διά Κυρίου ἐν ῾Αγίῳ Πνεύματι· ὁ Πατήρ καί ὁ Υἱός καί τό ῞Αγιον Πνεῦμα". 4) Τοῦ ᾿Αρχιμ. Γεωργίου Καψάνη, ὁ ὁποῖος εἰς τό βιβλίον του "ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ" ὁμιλῶν διά τό Συνοδικό σύστημα διοικήσεως τῆς ᾿Εκκλησίας καί σχολιάζοντας τόν 34ον ᾿Αποστ. Κανόνα γράφει: "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΙΚΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ. Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΖΗ ΕΙΣ ΟΛΛΑΣ ΤΑΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ (ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΑ, ΤΟΠΙΚΑΙ ΣΥΝΟΔΟΙ, ΕΠΙΣΚΟΠΑΙ, ΕΝΟΡΙΑΙ, ΙΕΡΑΙ ΜΟΝΑΙ) ΣΥΝΟΔΙΚΩΣ, ΔΗΛΑΔΗ ΤΡΙΑΔΙΚΩΣ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ". 5) Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Καθηγητοῦ Γεωργίου Μεταλληνοῦ, ὁ ὁποῖος είς τό βιβλίον του: "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ", ᾿Αθῆναι 1980, σελ. 11, 23, καί 39 γράφει: "Κατά τήν πρώτη φάση της ἡ ᾿Εκκλησία, πού ὑπῆρχε προαιώνια στή σοφία τοῦ Θεοῦ, ἀρχίζει νά ὑπάρχει καί λυτρωτικά γιά τόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο, σάν οὐράνια ᾿Εκκλησία, πρίν ἀκόμη ἀπό τήν δημιουργία τοῦ ὑλικοῦ κόσμου. ῾Ο Τριαδικός Θεός, πού ἡ ὕπαρξή του ἔχει τόν χαρακτῆρα μιᾶς "ΑΠΟΛΥΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ", σάν κοινωνία ἀπόλυτης ἰσότητος καί ἰσοτιμίας, δημιουργεῖ καί σώζει ἐκκλησιολογικά - κοινωνικά, ἐντάσσοντας τόν ἄνθρωπο καί τά πάντα μέσα στήν κοινωνία Του". "῾Η ἑνότητα τῆς ᾿Εκκλησίας ἀνάγεται σάν ἀρχή στήν ἐνότητα τῆς ἁγίας Τριάδος, πού συνιστᾶ τό ὀντολογικό καί ἠθικό θεμέλιο της (᾿Ιω. 17, 20-23). ῞Οπως στήν ἁγία Τριάδα μένει σάν ἀρχή ὁ Πατέρας, ἔτσι καί στήν ᾿Εκκλησία κάθε πράξη ἔχει τήν ἀναφορά της στόν Πατέρα Θεό, μέ κέντρο τῆς ἑνότητος τόν ἕνα Χριστό καί δύναμη τῆς ἑνότητος τό ῞Αγιον Πνεῦμα". "῾Η ῾Αγιοτριαδική ἑνότης εἶναι τό θεμέλιο τῆς ᾿Εκκλησίας". ᾿Εάν ὁ διακεκριμένος Πανεπιστημιακός Καθηγητής π. Γεώργιος Μεταλληνός, ἔχει ἀναθεωρήσει τήν συγκεκριμένην θέσιν του, ὀφείλει νά ἀνακοινώση ὁ ἴδιος τήν νέαν του θέσιν καί νά μήν ἐπιτρέπῃ νά παρεμβαίνουν πρόσωπα, τά ὁποῖα θίγουν τήν ἐπιστημονικήν του ἰδιότητα καί ἰδιαιτέρως τήν καταξιωμένην προσωπικότητά του. 6) Τοῦ Πρωτοπρ. Νικολάου Χ. ᾿Ιωαννίδη, ἀν. Καθηγητοῦ Πανεπ. ᾿Αθηνῶν, ὁ ὁποῖος γράφει εἰς ἄρθρον του εἰς τό περιοδικό "ΤΟΛΜΗ": "Κατά τήν φύση της ἡ ᾿Εκκλησία εἶναι μία κοινωνία, ἀλλά ἡ κοινωνία αὐτή δέν εἶναι μόνο "ἐκ τοῦ κόσμου τούτου", ἀλλά βρίσκεται "ἐν τῷ κόσμῳ" καί ἀποτελεῖ ἔκφραση τῆς ἑνότητας τῆς ῾Αγίας Τριάδος στίς σχέσεις ἀνάμεσα στούς διαφόρους ἀνθρώπους. ῾Η κοινωνία τῶν τριῶν προσώπων τῆς ῾Αγίας Τριάδος ἀποτελεῖ τό πρότυπο τῆς κοινωνίας τῶν ἀνθρώπων μεταξύ τους καί μέ τόν Θεό. Τό μυστήριο τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ ἀντανακλᾶται σέ ὁλόκληρη τήν ᾿Ορθόδοξη ζωή καί ἐμπειρία. Εἶναι ἠ ἀρχή καί τό τέλος τῆς ὀρθόδοξης ζωῆς, λατρείας καί θεολογίας. ῞Ο,τι λέγεται ᾿Εκκλησία, βρίσκεται καί ὑπάρχει καί ζεῖ στήν ῾Αγία Τριάδα: ᾿Εκ τοῦ Πατρός διά τοῦ Υἱοῦ ἐν τῷ ῾Αγίῳ Πνεύματι. Αὐτό δέν ἀποτελεῖ μιά δογματική ἀλήθεια ξένη πρός τήν ζωή, ἀλλά ἔχει ἄμεσες συνέπειες σήν κοινωνική καί προσωπική ζωή τῶν ἀνθρώπων. Καί ἀκριβῶς τόσον ἡ προσωπική, ὅσο καί ἡ κοινωνική ζωή τῶν ἀνθρώπων ἔχει τήν ἀρχή της καί βρίσκει τήν πληρότητά της στήν ζωή τῆς ῾Αγίας Τριάδος. ῾Ο Τριαδικός Θεός εἶναι μία φύση ἤ οὐσία, καί τρεῖς ὑποστάσεις ἤ πρόσωπα, ὁ ἄνθρωπος εἶναι μία φύση καί πολλά πρόσωπα. ῞Οπως δηλαδή ὁ Θεός εἶναι ὁμοούσιος καί τρισυπόστατος, ἔτσι καί ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁμοούσιος καί πολυϋπόστατος. Βλέπουμε, λοιπόν,. ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἔχει λάβει ἀπό τόν Θεό τήν δωρεά νά ὑπάρχει μέ τόν παρόμοιο τρόπο πού ὑπάρχει καί ὁ Θεός. ῎Ετσι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πρόσωπο, καί γι᾿ αὐτό ὅ,τι ἀφορᾶ τό πρόσωπο τοῦ Θεοῦ ἔχει συνέπειες καί στόν ἄνθρωπο. Κάθε ἄνθρωπος εἶναι μιά προσωπική ὕπαρξη, βεβαίως κτιστή, ἀλλά κτιστή κατ᾿ εἰκόνα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, καί μπορεῖ νά πραγματοποιήσει τήν ὕπαρξή του ὅπως τά πρόσωπα τῆς ῾Αγίας Τριάδος, ὅπως ὁ Εἷς τῆς Τριάδος ὁ Χριστός, δηλαδή ὡς πρόσωπο". 7) Τοῦ θεολόγου - συγγραφέως ᾿Αρχ/του Τιμοθέου Κιλίφη, ὁ ὁποῖος εἰς τό βιβλίον του: "ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ" (῎Εκδοσις 9η,1991) καί εἰς τήν σελίδα 12 γράφει:"Εἶναι φανερό, λοιπόν, ὅτι ἡ ᾿Εκκλησία, ἡ ᾿Ορθοδοξία ἔχει προϊστορία προαιωνία. Πρίν ἀκόμη δημιουργηθῇ ὀ κόσμος. ᾿Αφοῦ ΠΡΩΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΤΡΙΑΔΙΚΗΣ ΘΕΟΤΗΤΑΣ. ῾Ο πατέρας, ὁ Υἱός καί τό ῞Αγιον Πνεῦμα ἀποτελοῦν τήν πρώτη "συνάθροισι" τῆς ᾿Εκκλησίας". ΚΑΤΟΠΙΝ ΑΥΤΩΝ καί ἐπειδή παρά τά ἀνωτέρω, τά ὁποῖα εἶναι γνωστά, ἐπιμένουν τινές προσκολημμένοι εἰς τό ξηρόν γράμμα,(χαρακτηριστικόν γνώρισμα τῶν αἱρετικῶν) καί ἀναποδείκτως ἐμμένουν εἰς τόν χαρακτηρισμόν τῆς διατυπώσεως ὡς "ἀμαρτύρου" καί ὡς "καινοτομίας", ἄλλοι δέ τήν χαρακτηρίζουν καί ὡς "αἵρεσιν", καί ἐπειδή δέν προέβησαν εἰς τήν διόρθωσιν, ὅπως τούς ἐζήτησε πολλάκις ὁ θεολόγος κ. ᾿Ελευθέριος Γκουτζίδης, ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝ ἡμεῖς πλέον ΝΑ ΤΗΝ ΔΙΟΡΘΩΣΟΥΝ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ, ΝΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΙΞΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΟΥΝ. ῎Αλλως, τουλάχιστον τώρα πού βλέπουν ὅτι ἀπέτυχαν τά σχέδιά των, ΑΣ ΣΥΝΕΤΙΣΘΟΥΝ, καί διά νά εἶναι εἰλικρινεῖς μέ τόν ἑαυτόν τους, ΑΣ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΟΥΝ ΤΗΝ ΣΚΕΥΩΡΙΑΝ, τήν ὁποίαν μαζί μέ τούς Φλωρινικούς ἐξεκίνησαν, καί ἄς παύσουν πλέον νά ὁμιλοῦν περί καταδίκης, διότι καταδίκη μιᾶς θεολογικῆς θέσεως, ἡ ὀποία κινεῖται μέσα εἰς τό πνεῦμα τῶν Πατέρων, σημαίνει καταδίκη τῆς ὀρθοδόξου διδασκαλίας. (Τό παρόν χωρίς τό παρακάτω συμπλήρωμα ἐδημοσιεύθη περί τό ἔτος 2003) Δι᾿ ὅσους δέν ἀνήκουν στούς συνειδητούς σκευωρούς καί ἁπλῶς παρεσύρθησαν, θέλουν ὅμως νά γνωρίσουν τήν ἀλήθεια, παραθέτομεν καί τά κατωτέρω): Υ.Γ. ῾Ο ἱερός Χρυσόστομος ἀναφερόμενος στό μυστήριο περί ᾿Εκκλησίας καί εἰδικώτερα ἐρμηνεύοντας τόν χαρακτηρισμόν τοῦ ᾿Αποστόλου Παύλου ὡς σώματος Χριστοῦ, λέγει: "Τά γάρ αὐτά ρήματα λέγεται μέν ἐπί Θεοῦ καί ἀνθρώπων· ἀλλ᾿ ἑτέρως μέν ἐκεῖνα νοητέον, ἐτέρως δέ ταῦτα" Καί προσθέτει: "Οὐ μήν πάλιν πάντα ἐξηλλαγμένως· ἐπεί πάλιν εἰκῆ καί μάτην παρειλῆφθαι δόξει, οὐδέν ἀπ᾿ αὐτῶν καρπουμένων ἡμῶν. ῞Ωσπερ γάρ οὐ πάντα ὁμοίως ἐκληπτέν, οὕτως οὐδέ πάντα ἁπλῶς ἐκβλητέον". Καί ἀφοῦ χαρακτηρίζει τόν Χριστό ὡς κεφαλή τῆς ᾿Εκκλησίας συνεχίζει: "᾿Εάν μηδέ ἀπό τοῦ ἀνθρωπίνου παραδείγματος λάβω, τί μοι καί εἴρηται τοῦτο; Πάλιν ἄν ἅπαντα λάβω, πολλή ὄψεται ἡ ἀλογία". Εἶπε σχετικά εἰς τάς παραδόσεις του εἰς τό Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης καί ὁ Καθηγητής Ι. Ρωμανίδης: "...Δέν ὑπάρχει καμμία ὁμοιότης μεταξύ κτιστοῦ καί ἀκτίστου, ἐκεῖνο πού ὑπάρχει στήν κτίσι δέν σημαίνει ὅτι ὑπάρχει καί στόν Θεό. ᾿Εμεῖς μιλᾶμε γιά τόν Θεό μέ ἀνθρώπινη γλῶσσα καί μέ ἀνθρώπινα νοήματα. Αὐτό ὅμως δέν σημαίνει ὅτι αὐτά ἐφαρμόζονται στόν Θεό κυριολεκτικά. Διότι ἁπλούστατα στήν ἐμπειρία τῆς θεώσεως καταργοῦνται ὅλες οἱ προφητεῖες καί ἑρμηνεῖες τῆς ῾Αγίας Γραφῆς, ὅλες οἱ γλῶσσες καί τά νοήματα, καθώς καί ὅλη ἡ ἀνθρώπινη γνῦσι πού ἀφορᾶ στόν Θεό. Διότι ὁ Θεός ὑπερβαίνει ὅλα τά ἀνθρώπινα". Καί συνεχίζει: "῾Υπάρχει ἕνα ὡραῖο κομμάτι στόν ῞Αγιο Διονύσιο τόν ᾿Αρεοπαγίτη, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι στήν ἐμπειρία τῆς θεώσεως ὁ ἄνθρωπος διακρίνει ὅτι ὁ Θεός οὔτε Μονάς εἶναι, οὔτε ΤΡιάς, οὔτε ῾Ενάς εἶναι οὔτε Θεός εἶναι, οὔτε ᾿Αγάπη εἶναι κλπ. Διότι δέν ὑπάρχουν ὀνόματα ἤ νοήματα, πού νά μποροῦν νά ἀποδώσουν τό τί εἶναι ὁ Θεός. Δέν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά συλλάβη τόν Θεό. Αὐτό ἀποκλείεται. Τά νοήματα καί οἱ λέξεις χρησιμοποιοῦνται μόνον ὡς ὁδηγοί πρός τόν Θεό καί ὄχι γιά νά ἀποδώσουν ἤ νά ἐξηγήσουν κάτι ἀπό τόν Θεό". (Πρωτ. ᾿Ιωάννου Ρωμανίδου, Πατερική Θεολογία, σελ. 283. ᾿Εκδόσεις Παρακαταθήκη Θεσ/νίκη 2004) ᾿Αλλοῦ γράφει: "...Μεταξύ Θεοῦ καί κτισμάτων δέν ὑπάρχει ἀπολύτως καμμία ὁμοιὀτης. Γι᾿ αὐτόν τόν λόγο τά νοήματα τῆς ῾Αγίας Γραφῆς περί Θεοῦ εἶναι καταργήσιμα νοήματα. Καταργοῦνται στήν ἐμπειρία τῆς θεώσεως. Πρίν εἶναι ἁπλῶς βοηθητικά., ἀπαραίτητα, σωστά καί ὀρθά ὡς καθοδηγητικά μόνον πρός τόν Θεόν. ῾Η ῾Αγία Γραφή εἶναι ὁδηγός πρός τόν Θεόν, ἀλλά δέν ἔχει ἡ περιγραφή τοῦ Θεοῦ στήν ῾Αγία Γραφή καμμία ὁμοιότητα μέ τόν Θεόν. Μιλᾶ γιά τόν Θεόν, μιλᾶ γιά τήν ᾿Αλήθεια, ἀλλά δέν εἶναι ἡ ᾿Αλήθεια. Εἶναι ὁδηγός πρός τήν ᾿Αλήθειαν καί τήν ὁδόν, πού εἶναι ὁ Χριστός. Διότι οἱ λέξεις στήν ῾Αγία Γραφή εἶναι ἁπλῶς σύμβολα, τά ὁποῖα περιέχουν ὡρισμένα νοήματα. Αὐτά τά νοήματα εἶναι ὅλα ἀνθρώπινα καί ὁδηγοῦν πρός τόν Θεόν, πρός τόν Χριστόν καί τίποτε ἄλλο. ῾Οπότε διαβάζοντας ἁπλῶς κανείς τήν ῾Αγία Γραφή δέν μπορεῖ νά θεολογῇ σωστά μόνον βάσει τῆς ῾Αγίας Γραφῆς. ῎Αν αὐτό τό κάνη, δεν μπορεῖ παρά νά γίνη αἱρετικός. Διότι σωστή ἑρμηνεία τῆς ῾Αγίας Γραφῆς μπορεῖ νά γίνη μόνον, ὅταν ἡ μελέτη ἤ ἡ ἀνάγνωσις τῆς ῾Αγίας Γραφῆς συνοδεύεται ἀπό τήν ἐμπειρία τοῦ φωτισμοῦ ἤ τῆς θεώσεως. Χωρίς φωτισμό ἤ θέωσι δέν μπορεῖ ἡ ῾Αγία Γραφή νά ἑρμηνευθῇ σωστά" (Πρωτ. ᾿Ιωάννου Ρωμανίδου, Πατερική Θεολογία, σελ. 134. ᾿Εκδόσεις Παρακαταθήκη Θεσ/νίκη 2004). Καί ἔν μικρόν σχόλιον: ᾿Εκεῖ ὅπου ὑπάρχει σκοπιμότης καί μάλιστα κακή σκοπιμότης, γεννᾶται ἡ σκευωρία, ἡ ὁποία φέρνει τήν αὐθαιρεσίαν. Καί τότε εἶναι πολύ εὔκολο αὐθαιρέτως νά ἀπομονώση κάποιος μίαν διατύπωσιν, νά παραχαράξῃ τό νόημά της, καί νά βγάλη τά δικά του συμπεράσματα. ᾿Εν προκειμένῳ μέ τό ἴδιο σκεπτικό,τῶν Φλωρινικῶν καί τοῦ Πειραιῶς Νικολάου στήν "εἰσήγησί", θά μποροῦσαν κάποιος νά πῇ ὅτι καί ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ: "ἵνα ὦσιν ἕν, καθώς καί ἡμεῖς ἕν ἐσμέν", καί ἡ διατύπωσις τοῦ ἁγίου Μαξίμου, καθ᾿ ἥν: "Εἰκών ἐστί τοῦ (Τριαδικοῦ Θεοῦ) ἡ ἁγία ᾿Εκκλησία, ὡς τήν αὐτήν τῷ Θεῷ περί τούς πιστούς ἐνεργοῦσα ἕνωσιν, κἄν διάφοροι τοῖς ἰδιώμασιν καί ἐκ διαφόρων καί τόπων καί τρόπων οἱ κατ᾿ αὐτήν διά τῆς πίστεως ἑνοποιούμενοι τύχωσιν ὄντες", καί ἡ τοῦ ἁγίου Φωτίου: "῾Η τῆς Τριάδος ἑνότης ἐκκλησιάσασα τῷ ἐνιαίῳ τῆς γνώμης βουλήματι...", ὁδηγοῦν εἰς τό φρόνημα - αἵρεσιν τῆς "ὁμοιότητος" κτιστὼν καί ἀκτίστων.

ΠΕΡΙ ΥΠΑΚΟΗΣ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΚΟΗΣ (ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ 529/ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007)

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ» Ἐκδίδεται εἰς τά πλαίσια τῆς Ὀρθοδόξου Ἱεραποστολῆς καί διανέμεται εἰς τούς Ι.Ναούς Ἅγ. Δημήτριο (Μητροπ. Χρυσάνθου 10 καί Λιοσίων 100, ‘Αχαρναί. Τηλ. 210.2466057), Παναγίας ‘Αθηνιωτίσσης –Νεομαρτύρων (Ἀνδρ. Συγγροῦ τέρμα, περιοχή Πλάτωνος Ἀχαρνῶν. Τηλ. 210. 2446672), Ἁγ. Σπυρίδωνος (Λεωφ. Καρέα 56) καί Ἁγ. Αἰκατερίνης (Περιοχή Σταμάλα, Λεωφόρος Κορωπίου Μαρκοπούλου 28ο χιλιόμ.Τηλ. 210.6020176 - 210.6021467-210.2466057-210.2446672) ΑΡΙΘΜ. ΦΥΛΛΟΥ 529 – ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΠΕΡΙ ΥΠΑΚΟΗΣ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΚΟΗΣ ᾿Από ἄρθρο τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ, Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου ᾿Αθηνῶν, μέ τίτλον "ΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΩΠΕΙΟΝ", τό ὁποῖον εἶναι δημοσιευμένο στό περιοδικό "ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ", τεῦχος 25, ᾿Ιουλίου - Αὐγούστου 2002, ἀντιγράφομεν τά κάτωθι λίαν σημαντικά, τά ὁποῖα ἰσχύουν καί διά τά ἡμέτερα, εἰς τόν ἀγῶνα μας κατά τοῦ παλαιοημερολογιτικοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι προέκτασις τοῦ νεοημερολογιτικοῦ, εἶναιλίαν ἐποικοδομητικά . "῞Οταν οἱ οἰκουμενιστές μᾶς ἀπορρίπτουν ὡς φανατικούς καί φονταμενταλιστές, συναπορρίπτουν καί τούς ῾Αγίους μας, τῶν ὀποίων τήν στάση ταπεινῶς μιμούμεθα. ᾿Αλλά καί αὐτόν τόν Κύριον, ὁ ῾Οποῖος, μή θέλοντας νά συνάξη ὁπαδούς, θυσιάζοντας τήν ἀλήθεια, ὅταν ὁ λόγος του ἐθεωρήθη "σκληρός" καί πολλοί τόν ἐγκατέλειψαν, ἐστράφη καί στούς ἔντρομους "δώδεκα" καί τούς ρώτησε: "Μή καί ὐμεῖς θέλετε ὑπάγειν"; (᾿Ιωάννου 6, 48 ἐπ.) Αὐτή εἶναι ἡ δική μας "γραμμή", ἀγαπητοί ἀγαπολόγοι καί ὡραιολόγοι καί ὄχι ἠ "γραμμή" τῶν συνθηκολογούντων μέ τούς ἄρχοντες τοῦ κόσμου τούτου καί μή γνησίων πατέρων μας. .. Πρέπει ὅμως νά θεωρῆται βέβαιο ὅτι ἡ ἀθέτηση τῆς "γραμμῆς" τῶν ῾Ηγετῶν μας ἀπό τό ὀρθόδοξο λεῖμμα, τό "μικρόν ποίμνιον" (Λουκ. 12,32) δηλαδή, δέν πρόκειται νά γίνεται γιά πολύ χρόνο ἀνεκτή ἀπό τίς δυνάμεις τοῦ Κόσμου, ἐντός καί ἐκτός τῆς ᾿Εκκλησίας (πρόβλ. Πράξ. 20,29) ἐπ.) ῾Η θεωρία τῆς Προπαγάνδας διδάσκει, ὅτι ἡ ἀκολουθουμένη σ᾿ αὐτές τίς περιπτώσεις μέθοδος εἶναι στήν ἀρχή ἡ γελοιοποίηση τῶν ἀντιφρονούντων (ἤδη ὅλους ἐμᾶς "γραφικούς" μᾶς ἀποκαλοῦν) καί ἡ ἠθική μείωση καί ὁ εὐτελισμός τους, γιά νά ἀκολουθήση, ἄν ἀποφασισθῇ ἡ φυσική ἐκμηδένιση. Πολύ πρόσφατα τό ᾿Αμερικανικό Κογκρέσσο ἀπαγόρευσε κάθε χαραακτηρισμό τῶν ἄλλων ἰδεολογιῶν καί κυρίως τῶν θρησκευτικῶν ὁμάδων, ὡς αἱρετικῶν κ.τ.ὅ. Κάπως ἁπαλότερα σήμερα (μέσω τοῦ Τύπου καί τῆς φιλολογικῆς κριτικῆς) ἐπικρίνεται ὁ ᾿Ορθόδοξος, πού θά τολμήση βάσει τῆς πίστεώς του νά χαρακτηρίση τούς ὁποιουσδήποτε "ἄλλους", μέ βάση τό ὑπονοούμενο καί μή κρυπτόμενο ὅτι ὅλες οἱ θρησκεῖες συνιστοῦν ὁδό θεογνωσίας μέ διαφορετικό τρόπο. Αὐτά ἔχουν διακηρύξει γνωστοί ᾿Εκκλησιαστικοί ῾Ηγέτες..... ῞Οταν μιλῶ γιά τήν σοβιετοποίησή μας μέσα στήν ῾Ενωμένη Εὐρώπη, αὐτό ἐννοῶ: ῞Ο,τι ἔζησαν οἱ ἄλλοι ᾿Ορθόδοξοι στή σοβιετική - κομμουνιστική τους περίοδο, κινδυνεύουμε νά ζήσουμε οἱ ῞Ελληνες ᾿Ορθόδοξοι στήν ῾Ενωμένη Εὐρώπη καί τή Νέα Τάξη. Αὐτή ἡ πορεία διαγράφεται. ῾Η ἐλευθερία μας περιορίζεται ἐπικίνδυνα καί ἐντελλόμεθα νά ἐνεργοῦμε καί πορευόμεθα "τοῖς κείνων ρήμασι πειθόμενοι" καί μέ βάση τήν χαραγμένη ἀπό δεκαετίες τώρα "γραμμή". Διαφορετικά, δέν θά ἔχουμε "εὐρωπαϊκό πρόσωπο" καί δέν θά χωρᾶμε ὡς ἐλεύθεροι συν-ἑταῖροι μέσα στήν Εὐρώπη. Εἶναι ἔτοιμη η ᾿Εκκλησιαστική μας ῾Ηγεσία νά ἀντισταθῆ, προτιμώντας τόν "ὀνειδισμό τοῦ Χριστοῦ, τῶν ἐν Εὐρώπῃ θησαυρῶν" (παράβ. ῾Εβρ. 11, 2), ὅταν πρόκειται, μάλιστα, καί γιά πραγματικούς θησαυρούς εὐρωπαϊκῶν κονδυλίων; Εἶναι πρόθυμη καί ἔτοιμη η ᾿Εκκλησία μας, ἄν χρειασθῇ, νά προκρίνη τίς κατακόμβες; Εὔχομαι νά εἶναι! ῎Αν καί θά τό δείξη γρήγορα. ῎Αν ὅμως δέν εἶναι, τότε σημαίνει ὅτι ἀποκόπτεται ἀπό τό εὐχεβές πλήρωμα, πού μένει πιστό στήν παράδοση τῶν ῾Αγίων του, καί τό προδίδει. Συνηθίσαμε νά μιλοῦμε γιά τήν ὑπακοή ὡς ὑψίστη ἀρετή τοῦ ἀσκουμένου ὀρθοδόξου. Καί εἶναι αὐτό πράγματι παγία πράξη τῶν ῾Αγίων μας. ῎Αν ὅμως πάντα ἡ "ὑπακοή" ἴσχυε "ἐν οἷς ἐντολή Θεοῦ οὐκ ἐμποδίζεται", κατά τόν Μ. Βασίλειο (ΠΗ 31, 860), τώρα μόνο ἡ ἀνυπακοή σέ ἀντορθόδοξες ἐντολές σώζει". *********** Καί ἀπό τήν «ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ» Ἁγιορειτῶν, ἤτοι τήν «Πνευματικήν Διαμαρτυρίαν κατά Πνευματικῶν ᾿Οργάνων Διοικήσεως ῾Αγίου ῎Ορους, ᾿Ενώπιον τοῦ "᾿Ανωτάτου Κριτηρίου τῆς Συνειδήσεως τῆς ᾿Εκκλησίας", Ἅγιον /Ορος 1997, Σελίς 15, ἀντιγράφομεν: ῾Η ᾿Αποστολική , ἄλλωστε, ἐντολή "πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ἡμῶν καί ὑπείκετε· αὐτοί γάρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπέρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες..." (῾Εβρ. ιγ, 17), οὐδέν ἄλλο δηλοῖ καί σημαίνει ἤ ἐγγύησιν καί διαβεβαίωσιν ὅτι ἡ ἐπιτασσομένη ὑπακοή καί εὐπείθεια τοῦ πληρώματος τῆς ᾿Εκκλησίας πρός τούς "῾Ηγουμένους" ἐκκλησιαστικούς αὐτοῦ ποιμένας τυγχάνει ἀπαραίτητος καί ὑποχρεωτική, διότι ὡς θεάρεστος καί σωτήριος ἐξασφαλίζει ὄντως τήν "ψυχικήν αὐτῶν σωτηρίαν", καθόσον, πράγματι, "οἱ ῾Ηγούμενοι" καί ποιμένες οὗτοι, ἐπί τῷ σκοπῷ τούτῳ, "ἀγρυπνοῦσιν... ὡς λόγον ἀποδώσοντες" ἐν ἡμέρα κρίσεως εἰς τόν Χριστόν. Τό πλῆρες πάντως, καί ἀκριβές νόημα τῆς ἀνωτέρω ἀποστολικῆς ἐντολῆς, τό ἀποδιδόμενον ἐν τῇ καθολικῇ αὐτῆς ἐννοίᾳ, προϋποθέτει ῾Ηγουμένους καί Ποιμένας πράγματι ὄντας ἀκαταγνώστου ᾿Ορθοδόξου φρονήματος καί βιώματος (Πράξ. κ, 2), ὄντως "ἀγρυπνοῦντας" καί ἀγωνιῶντας ὑπέρ τῆς ἀσφαλοῦς καί βεβαίας ψυχικῆς σωτηρίας (Πράξ. κ, 31) τῶν, ἐπίσης, μετά ὀρθῆς πίστεως ὑποτασσομένων καί ὑπακουόντων εἰς αὐτούς, συνδεομένων οὕτω ἀμφοτέρων δι᾿ ἀπολύτου "ταυτότητος πίστεως", ἀπαραιτήτου καί ἀναγκαίας διά τό πλῆρες καί ἀληθές νόημα καί τόν βασικόν σκοπόν τῆς θεαρέστου καί σωζούσης ὑπακοῆς. (᾿Αναφέρεται στήν συνέχεια στούς σημερινούς οἰκουμενιστάς καί ἐπάγεται). ᾿Εν τοιαύτη περιπτώσει, (δηλαδή στήν περίπτωσι τῆς οἰκουμενιστικῆς ἀποστασίας), ὅθεν, τό ἱερόν καθῆκον τῆς "῾Υπακοῆς καί τῆς ῾Υποταγῆς..." κατά τήν ὠς ἄνω ᾿Αποστολικήν καί Πατερικήν διδασκαλίαν καί ἐντολήν, (ὡς τοῦ ῾Αγίου ᾿Ιωάννου τῆς Κλίμακος συνιστῶντος ὑπακοήν "παρεκτός λόγου πίστεως") "παύει ὑφιστάμενον", ὅταν τοῦτο (προξενῇ) ἀντί "ἐπαγρυπνήσεως ψυχικῆς σωτηρίας", κολάσιμον κατάστασιν "ἁμαρτίας εἰς θάνατον", ὁπότε ἡ τοιαύτη ὑπακοή μεταβάλλεται εἰς "παρακοήν" καί "παράβασιν" κατά τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ θείου θελήματος στρεφομένη καί ἀξία οὖσα τῆς ἀπό Θεοῦ "ἐνδίκου μισθαποδοσίας", ὡς "τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας..." (῾Εβρ. β, 2,3). Πῶς, λοιπόν, κατά ταῦτα, εἶνα δυνατόν νά χαρακτηρισθοῦν ὡς "ἐκτός ᾿Εκκλησίας καί "Σχισματικοί", οἱ ἀποποιούμενοι τήν "εἰς θάνατον ὑπακοήν" πρός τούς "ἐν πίστει πεπτωκότας" ᾿Εκκλησιαστικούς αὐτῶν ποιμένας, δεδομένου ὄτι ἐπί θεμάτων πίστεως «οὐ χωρεῖ συγκατάβασις» καί οἰκονομία; Ποίαν θέσιν ἔχει, τότε, ἡ ἀπό 6ης Μαίου 1848 πρός πάντας τούς ᾿Ορθοδόξους Χριστιανούς ᾿Εγκύκλιος ᾿Επιστολή τῶν Πατριαρχῶν τῆς ᾿Ορθοδόξου ᾿Ανατολικῆς ᾿Εκκλησίας, καθ᾿ ἥν "ὁ φύλαξ τῆς ᾿Ορθοδοξίας, τό σῶμα τῆς ᾿Εκκλησίας τ.ἔ. ὁ λαός αὐτός ἐστίν", ὅστις "εἰς θέματα πίστεως... πρέπει νά κρίνη σχετικῶς μέ τήν διδασκαλίαν τοῦ (σφαλλομένου) ἐπισκόπου", ὁπότε τό καθῆκον τῆς ὑπακοῆς παύει πρός αὐτόν; ῞Οταν, συνεπῶς "ὁ ἐπίσκοπος παρεκκλίνη ἀπό τόν καθολικόν κανόνα ... ὁ λαός ἔχει τό δικαίωμα νά τόν κατηγορήση ..." (Γ. Φλωρόφσκυ, ῾Αγία Γραφή - ᾿Εκκλησία - Παράδοσις", μετάφρ. Δ. Τσάμη, Θεσσαλονίκη 1976, σελ. 75) ὁριστικῶς δέ ὑποχρεοῦται ὅπως "πάραυτα" ἀποτειχισθῆ ἀπ᾿ αὐτοῦ, δυνάμει τῶν πρός τοῦτο ἐντελλομένων ῾Ιερῶν Κανόνων: 31ου ᾿Αποστ. καί 15 τῆς ΑΒ Συνόδου).

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΙΚΩΝ

ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ (ΣΤΑΜΑΛΑ) 194 00 Τ.Θ. 54 ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΗΛ. 210.6020176, 210 2466057 Α.Π. 85 Εν ᾿Αθήναις τῆ 13-10-1999 (῾Αγίου Μάρτυρος Κάρπου) ΠΡΟΣ Τόν Μακαριώτατον ᾿Αρχιεπίσκοπον ᾿Αθηνῶν καί πάσης ῾Ελλάδος κ.κ. ᾿Ανδρέαν καί τούς Σεβασμιωτάτους ᾿Αρχιερεῖς τῆς Γνησίας ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας τῆς ῾Ελλάδος (Γ.Ο.Χ.) Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι ῾Ο Χριστός εἴη ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν. Διά τοῦ παρόντος σᾶς ἀποστέλλομεν συνημμένως τήν ὑπ᾿ ἀριθμ. 69)30-6-99 "ΕΓΚΥΚΛΙΟΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗΝ" μας, τήν ὁποίαν ἀπευθύνομεν πρός τούς ἐν Ρωσίᾳ Γνησίους ᾿Ορθοδόξους Χριστιανούς (τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν Κατακομβῶν). Δι αὐτῆς γίνεται προσπάθεια νά ἀποκατασταθῇ τόσον ἡ ἱστορική ἀλήθεια, ὅσον καί αἱ ἐπί τοῦ Δογματικοῦ - ᾿Εκκλησιολογικοῦ τομέως ἐπιχειρηθεῖσαι διαστροφαί - βλασφημίαι, τάς ὁποίας διετύπωσεν εἰς τήν ὑπ᾿ ἀριθμ. 224)3-9-94 φερομένην ὡς "ΔΙΑΚΗΡΥΞΙΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ" του ὁ ᾿Αρχιεπίσκοπος τῆς Φλωρινικῆς Παρατάξεως κ. Χρυσόστομος Κιούσης. Εἰς τό ἐν λόγῳ κείμενόν του ὁ σημερινός ἡγέτης τῆς Φλωρινικῆς - ᾿Ακακιακῆς παλαιοημερολογιτικῆς παρατάξεως ἀναληθῶς καί παραπλανητικῶς ἰσχυρίζεται, ὅτι: α) Τό 1924 "ἐδημιουργήθη παλαιοημερολογιτικόν καθεστώς..." β) "῾Η αὐθαίρετος εἰσαγωγή τοῦ νέου ἡμερολογίου... διήρεσε τήν μίαν ᾿Εκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ εἰς δύο". γ) ῾Η παράταξίς του ἀποτελεῖ "τήν συνέχειαν τῆς Μίας, ῾Αγίας, Καθολικῆς καί ᾿Αποστολικῆς ᾿Ορθοδόξου τοῦ Χριστοῦ ᾿Εκκλησίας..." δ) "... οἱ μέν προερχόμενοι ἐκ τοῦ ᾿Επισκόπου Ματθαίου ἀπεσπάσθησαν δημιουργήσαντες σχίσμα ἐξ αἰτίας ἀλόγου φανατισμοῦ..." ε) Εἰς τό σχίσμα αὐτό "παρεσύρθησαν ἀπό δεινόν τινά ῾Ιερωμένον ἐγκάθετον τῆς ᾿Εκκλησίας τῶν νεοημερολογιτῶν, Εὐγένιον Τόμπρον ὀνομαζόμενον..." στ) ῾Ο Βρεσθένης Ματθαῖος "ἀπεσχίσθη ἀπό τῶν χειροτονησάντων αὐτόν ᾿Επισκόπων καί κατόπιν ἐχειροτόνησεν ᾿Επίσκοπον μόνος του κατά παράβασιν τοῦ Α' ᾿Αποστολικοῦ Κανόνος". ζ) Τό 1971 οἱ Ματθαιϊκοί: "Τήν ἀκυρότητα τῆς χειροτονίας των ἀνεζήτησαν νά διορθώσουν ἀπό τήν Ρωσικήν..............᾿Εδέχθησαν ἀναχειροτονίαν ἤ χειροθεσίαν..........πλήν...ἀπεκήρυξαν ὑστέρως τήν ἐκκλησιαστικήν πράξιν τῆς Ρωσικῆς Συνόδου καί ἐπανῆλθον οὕτω εἰς τήν πρώτην ἀκυρότητα τῶν χειροτονιῶν" η) ῾Ο Αὐξέντιος "ἐδημιούργησεν ἰδικήν του ᾿Εκκλησίαν..." θ) ῾Ο Κυπριανός "ἵδρυσε...νέαν ἰδικήν του ᾿Εκκλησίαν ὀνομάσας αὐτήν..." ι) ῾Η παράταξις (Φλωρινική- ᾿Ακακιακή) τοῦ κ. Χρυσοστόμου Κιούση, τηρεῖ "τήν ὀρθόδοξον ῾Ομολογίαν τοῦ πεφωτισμένου...πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου, ὅστις ἐλάμπρυνε τόν ῾Ιερόν μας ᾿Αγῶνα, προσδώσας σύν τοῖς ἄλλοις ὑπόστασιν ἐκκλησιαστικήν διά τοῦ χαρίσματος τῆς ῾Ιερωσύνης..." ια) "Θεωρούμεθα ὁ κορμός τῆς μαρτυρικῆς ᾿Ορθοδόξου ᾿Εκκλησίας τῶν Γ.Ο.Χ. ἐν ῾Ελλάδι ὑπό τῶν ᾿Αρχῶν τῆς Πολιτείας". ιβ) "῾Απάσας τάς λεγομένας ὀρθοδόξους ᾿Εκκλησίας πού συμμετέχουν εἰς τό Παγκόσμιον Συμβούλιον τῶν ᾿Εκκλησιῶν...θεωροῦμεν ὡς προδιδούσας τήν ᾿Ορθοδοξίαν καί συνεπῶς στερουμένας τῆς Χάριτος τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος" κλπ. ᾿Επί ὅλων αὐτῶν δίδονται ἀπαντήσεις εἰς τήν "᾿Εγκύκλιον ἐπιστολήν" μας, ἡ ὁποία συνημμένως ἀποστέλλεται ῾Υμῖν. Παραλλήλως πρός τήν συγκεκριμένην ἀπό τό ἔτος 1994 "ΔΙΑΚΗΡΥΞΙΝ" τοῦ κ. Χρυσοστόμου Κιούση, δέον νά λάβωμεν σοβαρῶς ὑπ᾿ ὄψιν καί τό ἄρθρον τοῦ ᾿Επισκόπου τῆς ἰδίας Παρατάξεως κ. Καλλινίκου Σαραντοπούλου ὑπό τόν τίτλον: "᾿Αδελφοί ἤ ψευδάδελφοι" (᾿Εκκλησία Γ.Ο.Χ. ῾Ελλάδος, ἀριθμ. 17)1997), εἰς τό ὁποῖον ἀπήντησε συστηματικῶς ἀπό τῶν στηλῶν τοῦ Κ.Γ.Ο. ὁ θεολόγος κ. ᾿Ελευθέριος Γκουτζίδης (῾Ορᾶτε καί ἀνάτυπον: "ΑΠΑΝΤΩΜΕΝ ΕΝ ΑΓΑΠΗ...", ᾿Αθῆναι ᾿Ιούνιος 1999). ᾿Ενῶ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ᾿Ελευθερίου Γκουτζίδη εἰς δεύτερον ἄρθρον τοῦ κ. Καλλινίκου, ἀπερρίφθη (!) ὑπό τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Κ.Γ.Ο. καί δέν ἐδημοσιεύθη. Τό θέμα τελεῖ ἐν ἐκκρεμότητι. ῾Ωσαύτως λίαν σοβαρῶς πρέπει νά ληφθῇ ὑπ᾿ ὄψιν ὅτι κατά τήν ἐν ἔτει 1992 τελευταίαν συνεδρίασιν τῶν Συνοδικῶν ᾿Επιτροπῶν ἐπί τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου μετά τῆς Φλωρινικῆς παρατάξεως, καθ᾿ ἥν ἐτέθη τό θέμα: "῾Η φύσις καί ἡ οὐσία τοῦ σχίσματος τοῦ 1937" ἡ ᾿Επιτροπή των ἠρνήθη νά ἐξετάσωμεν τό θέμα, διότι, ὅπως εἶπον: "ὁ εἰσηγητής τά φόρτωσε ὅλα στόν Φλωρίνης" καί "δέν χρειάζεται ἄλλος διάλογος, διότι ἀφοῦ ἔχουμε τήν ἴδια ῾Ομολογία μποροῦμε βάσει αὐτῆς νά ἑνωθοῦμε. ῎Αλλωστε ἡμεῖς (δηλ. οἱ Φλωριναῖοι) ἀναγνωρίζουμε τούς ᾿Αρχιερεῖς σας, νά ἀναγνωρίσετε καί ἐσεῖς τούς ἰδικούς μας καί τελειώσαμε". Νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως περιττόν νά εἴπω, ὅτι πρέπει νά ἐπιστήσωμεν ὅλοι τήν προσοχήν μας εἰς τόν συγκεκριμένον δόλον, διότι κάθε ἀναγνώρισις τῶν ᾿Επισκόπων τους ἐκ μέρους τῆς ῾Ιερᾶς Συνόδου τῆς ᾿Εκκλησίας εἶναι ἀνεπίτρεπτος, καί ἔχει σοβαράς συνεπείας, δεδομένου ὅτι στεροῦνται οὗτοι Κανονικῆς καί Γνησίας Διαδοχῆς. Τοῦτο, ἄλλωστε, ἀποτελεῖ θέμα τοῦ θεολογικοῦ διαλόγου. ᾿Επίσης τήν ἐκ μέρους των δῆθεν "ἀναγνώρισιν" τῶν ᾿Επισκόπων τῆς ᾿Εκκλησίας, δηλαδή ὅλων ἡμῶν, τήν ἐννοοῦν, ὅπως ἀκριβῶς "ἀνεγνώρισαν" τόν τότε Κορινθίας Κάλλιστον, ὡς ᾿Επίσκοπον ἀπό τό 1971. Δηλαδή οὕτως ἤ ἄλλως, ὁ δόλος κρύπτει τήν ἀποκλειστικήν σκοπιμότητα νά μᾶς ρίψουν εἰς τήν βλασφημίαν κατά τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος προσβάλλοντες τήν ᾿Αποστολικήν μας Διαδοχήν. Δηλαδή τό σχέδιον τοῦ 1971, τό ὁποῖον ἦτο σχέδιον τοῦ πρώην Φλωρίνης, συνεχίζεται μέ τάς πλέον δολίους καί καταχθονίους μεθόδους. Δηλαδή τό ζητούμενον δέν εἶναι ἡ ἕνωσις, ἀλλά, ὑπό τό ἰδιαίτερα εὐαίσθητον θέμα τῆς ἑνώσεως, τό ὁποῖον συγκινεῖ κάθε ψυχήν, εἶναι νά μᾶς ρίψουν εἰς τήν βλασφημίαν κατά τῆς ᾿Αποστολικῆς μας Διαδοχῆς καί ἀποβῇ καί ἡ ᾿Ορθόδοξος ᾿Εκκλησιολογία κενός λόγος. ᾿Επίσης ἰδιατέρως πρέπει νά μᾶς ἀπασχολήσῃ, τό γεγονός ὅτι κατά τά τελευταῖα ἔτη ἕρπουν παρά τινων ἡμετέρων καί οἱ ψίθυροι: - "Μποροῦμε νά ἑνωθοῦμε μέ τούς Φλωριναίους μέ μόνην τήν κοινήν ῾Ομολογίαν"; - "Μήπως τό 1937 βιάσθηκε ὁ ῞Αγιος Πατέρας καί ἀπεκήρυξε τόν Φλωρίνης;" . "Μήπως ἄν ἔκανε ὑπομονή δέν θά ἐγίνετο τό σχίσμα;" ἤ "Μήπως μποροῦσε νά ἀποφευχθῇ τό σχίσμα τοῦ 1937;". Τέλος δέον ἰδιαιτέρως νά ληφθοῦν ὑπ᾿ ὄψιν ὑφ᾿ ὅλων ῾Ημῶν καί αἱ σχετικαί μέ τόν θεολογικόν διάλογον ἐπιστολαί, τόσον τοῦ κ. Χρυσοστόμου, ὅσον καί τοῦ κ. Καλλινίκου καί ὅτι ὑπό τάς προϋποθέσεις καί τήν σκοπιμότητα πού μᾶς ἀναγνωρίζουν οὗτοι, μέ τήν ἰδίαν ἀκριβῶς προϋπόθεσιν καί σκοπιμότητα μᾶς ἀναγνωρίζει καί ὁ κ. Χριστόδουλος ὁποιαδήποτε στιγμήν. Παρακαλοῦντες διά τάς ἐκ μέρους ὅλων ῾Υμῶν εὐπροσδέκτους πρός Κύριον εὐχάς ὑπέρ τῆς ἐμῆς ἐλαχιστότητος. Διατελοῦμεν ἐλάχιστος ῾Υμῶν ἀδελφός καί συλλειτουργός + Ο ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΚΗΡΥΚΟΣ

Ἡ Ἀπόφασις τῆς Μητροπολιτικῆς Συνόδου τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 2006 περί τοῦ «ΙΦΣΚΑΕΕ».

ΓΝΗΣΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟΝ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣ 194 00 Τ.Θ. 54 ΚΟΡΩΠΙ ΑΤΤΙΚΗΣΤΗΛ. 210.6020176, 210 2466057 Α.Π. 418 Κορωπί 16-09-2006 ΘΕΜΑ: Ἡ Ἀπόφασις τῆς Μητροπολιτικῆς Συνόδου τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 2006 περί τοῦ «ΙΦΣΚΑΕΕ». Διά τοῦ παρόντος Ἀρχιερατικοῦ ἡμῶν ἐγγράφου βεβαιώνομεν ὅτι ἡ κατά Σεπτέμβριον ὑφ’ ἡμᾶς συνελθοῦσα Μητροπολιτική Σύνοδος, ὅσον ἀφορᾶ τόν ΙΦΣΚΑΕΕ, ἀπεφάνθη τά κάτωθι: «..... 11. ΠΕΡΙ ΤΟΥ Ι.Φ.Σ.Κ.Α.Ε.Ε. ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΜΕΝ, κατά τόν πλέον κατηγορηματικόν τρόπον, καί τήν ἀπό τοῦ 1999 ὑπολειτουργίαν τοῦ Ι.Φ.Σ.Κ.Α.Ε.Ε. (ΙΕΡΟΥ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΑΚΑΙΝΟΤΟΜΗΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ), καί ἐκτροπήν αὖτοῦ ἐκ τοῦ καταστατικοῦ. Ὡς ἐκ τούτου αἱ συγκροτήσεις τῶν «Διοικητικῶν Συμβουλίων» καί αἱ συγκλήσεις τῶν «Γενικῶν Συνελεύσεων» καί αἱ ἀποφάσεις των εἰσίν ΑΚΥΡΟΙ, διότι χαρακτηρίζονται ὑπό ἄκρως ᾽Αντικανονικῆς, ᾽Αντικαταστατικῆς καί παρανόμου συγκροτήσεως καί ὑπολειτουργίας. Τοῦτο ὅλον ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τήν μή ἀνταπόκρισιν αὐτοῦ εἰς τούς σκοπούς δι' οὕς οὗτος ἱδρύθη, ἐξ ὧν πρῶτος ἡ διασφάλισις τῆς ΟΜΟΛΟΓΙΑΣ — ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ καί τῆς ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ καί δεύτερος ἡ διασφάλισις τῶν εἰς τήν Γνησίαν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ὑπαγομένων ἱερῶν Ναῶν ὡς καί ἡ ἐν γένει Φιλανθρωπία. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΟΜΕΝ τό γεγονός, ὅτι καί ὁ Ι.Φ.Σ.Κ.Α.Ε.Ε. ἐτέθη εἰς τήν ὑπηρεσίαν τοῦ Παλαιοημερολογιτικοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ἐνῶ ἐκεῖνα ἐκ τῶν πρώτων καί βασικῶν ἱδρυτικῶν του μελῶν, τά ὁποῖα παρέμεινον ἑδραῖα καί ἀμετακίνητα εἰς τάς ἀρχάς τῆς Ὀρθοδοξίας, κατήγγειλαν δέ τήν ἐκτροπήν καί διεφύλαξαν τό κῦρος τοῦ Ι.Φ.Σ.Κ.Α.Ε., ἔχουν χρέος νά κινήσουν πᾶσαν Κανονικήν, Νόμιμον καί κατά τό Καταστατικόν διαδικασίαν, διά νά ἐπανέλθη οὗτος εἰς τήν καταστατικήν του τροχιάν, ἐπαναλειτουργήση καί συνεχίση τήν διακοπεῖσαν ἀπό τό 1999, ΚΑΝΟΝΙΚΗΝ καί ΝΟΜΙΜΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΝ ΔΙΑΚΟΝΙΑΝ ΤΟΥ, ὡς προβλέπεται ὑπό τῶν ἄρθρων 2,8 καί 24 αὐτοῦ». Τό παρόν ἐκδίδεται διά νομικήν χρῆσιν. + Ὁ Μεσογαίας καί Λαυρεωτικῆς Κήρυκος

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ» Ἐκδίδεται ὑπό τῆς ἱεραποστολικῆς ἀδελφότητος τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ι. Ναοῦ Ἀχαρνῶν «Η ΑΓΙΑ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΦΙΛΟΘΕΗ Η ΑΘΗΝΑΙΑ» εἰς τά πλαίσια τῆς Ὀρθοδόξου Ἱεραποστολῆς καί διανέμεται εἰς τούς Ι.Ναούς Ἅγ. Δημήτριο (Μητροπ. Χρυσάνθου 10 καί Λιοσίων 100, Ἀχαρναί. Τηλ. 210.2466057), Παναγίας ‘Αθηνιωτίσσης –Νεομαρτύρων (Ἀνδρ. Συγγροῦ τέρμα, περιοχή Πλάτωνος Ἀχαρνῶν. Τηλ. 210. 2446672), Ἁγ. Σπυρίδωνος (Λεωφ. Καρέα 56) καί Ἁγ. Αἰκατερίνης (Περιοχή Σταμάλα, Λεωφόρος Κορωπίου Μαρκοπούλου 28ο χιλιόμ.Τηλ. 210.6020176 - 210.6021467) ΑΡΙΘΜ. ΦΥΛΛΟΥ 558 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ Ο «ΥΠΕΡΜΑΧΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ» ΚΑΙ «ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΟΥ ΑΚΤΙΣΤΟΥ ΦΩΤΟΣ» ΠΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ (ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΙΛΗΜΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ) Ὑπάρχουν εἰς τό ΙΝΤΕΡΝΕΤ πολύ ἐνδιαφέροντα κείμενα πε΄ρι τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἐκ τῶν ὁποίων ἐπιλέξαμε τά κατωτέρω πρός ἐνημέρωσιν τῶν ἀναγνωτςῶν τῶν «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΩΝ». Βέβαια ἀνήκουν εἰς τήν γραφίδα νεοημερολογιτῶν. Τοῦτο ὅμως δέν μᾶς ἀπασχολεῖ, διότι μᾶς ἐνδιαφέρουν τά λόγια ἄν εἶναι σωστά, ὄχι ποιός τά ἔγραψε. Τό πρῶτον παρατιθέμενον κείμενον εἶναι σύντομον βιογραφικόν τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καί τό δεύτερον μιά ἀναφορά εἰς τό ἔργον του. ΚΥΡΙΑΚΗ - 19 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006 1) Του Μητροπολίτου (ν.ἡ.) Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας κ. Σεραφείμ «Τη αυτή ημέρα, Κυριακή δευτέρα των Νηστειών, μνήμην επιτελούμεν του εν αγίοις πατρός ημών Γρηγορίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, του Παλαμά» (Τριώδιον, έκδοση Αποστολικής Διακονίας, σελ. 181). Η σημερινή εορτή της Εκκλησίας μας είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες πατερικές της μορφές, στον άγιο Γρηγόριον Παλαμά, που με το θεολογικό του έργο αντιμετώπισε αποτελεσματικά κακόδοξες αντιλήψεις για την Ορθόδοξη διδασκαλία περί της θεότητος της αγίας Τριάδος, διαφυλάσσοντας έτσι τον πιστό λαό του Θεού στην υπόθεση της προσωπικής επιτεύξεως της εν Χριστώ σωτηρίας του. Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1296. Σε ηλικία επτά χρονών έμεινε ορφανός από πατέρα, ο οποίος υπήρξε δάσκαλος του εγγονού του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Β΄ (του μετέπειτα αυτοκράτορα Ανδρονίκου Γ΄), αυτοκρατορικός σύμβουλος και τακτικό μέλος της Συγκλήτου (ένα πολιτικό σώμα με συμβουλευτικό όμως χαρακτήρα, κάτι παρόμοιο με τη σημερινή Βουλή, που συνήθως τα μέλη του τα διόριζε ο αυτοκράτορας). ΄Ετσι η πρόνοια του Θεού βοήθησε ο ορφανός Γρηγόριος να έχει ως προστάτη του τον ίδιο τον αυτοκράτορα, ο οποίος φρόντισε να έχει τους καλύτερους δασκάλους και να πάει στα καλύτερα σχολεία. Η εκπαίδευσή του συνεχίστηκε με τη φοίτηση του στο Πανεπιστήμιο Κωνσταντινουπόλεως, όπου παρηκολούθησε ελεύθερες σπουδές και φιλοσοφία. Μάλιστα διακρίθηκε τόσο πολύ στις Πανεπιστημιακές του σπουδές, που σε ηλικία 17 χρονών του ανατέθηκε να ετοιμάσει ομιλία για τον Αριστοτέλη, με ακροατήριο τον αυτοκράτορα, αξιωματούχους της αυτοκρατορίας κι αρκετούς ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών. Τόσο πολύ εντυπωσίασε με το περιεχόμενο του λόγου του, ώστε ο τότε διευθυντής του Πανεπιστημίου Κωνσταντινουπόλεως, ο διάσημος θεολόγος και φιλόσοφος Θεόδωρος Μετοχίτης, απευθυνόμενος στον αυτοκράτορα Ανδριανό Β΄, παρατήρησε με θαυμασμό για τον νεαρό Γρηγόριο: «και Αριστοτέλης αυτός, ει γε περιών, παρήν επήνεσεν αν». Θέλοντας όμως, ο νεαρός Γρηγόριος, ν' ασχοληθεί αποκλειστικά, θεωρητικά και βιωματικά, με τη μελέτη του Χριστιανισμού και την προσευχή, απογοητεύοντας τον αυτοκράτορα, που τον προόριζε για κάποιο ανώτατο πολιτικό αξίωμα, εγκατέλειψε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο κι αφοσιώθηκε στο Μοναχισμό, πείθοντας μάλιστα και τα μέλη της οικογένειάς του (την μητέρα του και τα τέσσερά του αδέλφια) ν' ακολουθήσουν το παράδειγμά του. Μετά από δεκαετή παραμονή σε μοναστήρια του αγίου ΄Ορους (Βατοπεδίου και Μεγίστης Λαύρας), σε ηλικία 30 χρονών χειροτονήθηκε στη Θεσσαλονίκη διάκονος και πρεσβύτερος. Ακολούθως συνέχισε τον αυστηρό μοναχικό βίο για μια πενταετία στη Βέροια, για να επιστρέψει πάλι στο άγιο ΄Ορος και να αναλάβει σε ηλικία 39 χρονών ηγούμενος της Μονής Εσφιγμένου, στην οποία ανήκαν περισσότεροι από 200 μοναχοί. Φαίνεται όμως ότι οι μοναχοί του δυσκόλευαν τη ζωή, διότι γρήγορα προτίμησε ν' αποχωρήσει στο ησυχαστήριο του αγίου Σάββα. Την ίδια περίοδο (1335-40) εμφανίστηκε, πρώτα στην Κωνσταντινούπολη και μετά στη Θεσσαλονίκη, προερχόμενος από την Ιταλία, ο ελληνικής καταγωγής μοναχός και φιλόσοφος Βαρλαάμ ο Καλαμβρός, ο οποίος, με τις ομιλίες του, απέκτησε φήμη δεινού φιλοσόφου και θεολόγου. Μεταξύ άλλων, ο Βαρλαάμ, με γραπτές και προφορικές ομιλίες, αμφισβητούσε την ορθοδοξία και τον τρόπο προσευχής των ησυχαζόντων μοναχών του αγίου όρους (τη νοερά προσευχή). Ο άγιος Γρηγόριος ανέλαβε ν' απαντήσει θεολογικά στις κατηγορίες του Βαρλαάμ, γράφοντας μια σειρά εννέα βιβλίων με τον τίτλο «Υπέρ των Ησυχαζόντων». Το πρόβλημα που έθετε ο Βαρλαάμ δεν ήταν τόσο απλό όσο φαινόταν στην αρχή, μια διαφορετική άποψη για ένα επί μέρους θεολογικό θέμα του πρακτικού βίου των μοναχών. Στην πραγματικότητα, ο Βαρλαάμ προσπαθούσε να διαστρεβλώσει βασικές πτυχές της Ορθόδοξης Θεολογίας, όπως η διδασκαλία της Εκκλησίας περί εκπορεύσεως του αγίου Πνεύματος, περί της γνώσεως του Θεού και περί της θέας του θείου Φωτός. Η διένεξη αυτή είναι γνωστή στην Εκκλησιαστική Ιστορία ως "Ησυχαστική ΄Εριδα" και κράτησε για 25 χρόνια (1335-1360). Η πρώτη φάση της έριδος έληξε το 1341 με την καταδίκη του Βαρλαάμ από Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη. Κατά το ίδιο έτος, πριν περάσουν ελάχιστοι μήνες, κατά τη δεύτερη περίοδο της έριδος (1341-1347) ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, με τον ξαφνικό θάνατο του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Γ΄ το 1341, καταδιώχθηκε από τους πολιτικούς προστάτες του Βαρλαάμ, για να καταλήξει τελικά στις φυλακές των ανακτόρων στην Κωνσταντινούπολη. Ευρισκόμενος στη φυλακή, του επιβλήθηκε από Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως το 1344 η ποινή της εκκλησιαστικής ακοινωνησίας. Εναντίον του ήταν ακόμη κι ο τότε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννης Καλέκας, ο οποίος φαίνεται να είχε παρασυρθεί και εγκολπωθεί τις κακόδοξες θέσεις του Βαρλαάμ. Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, απτόητος, με πίστη στο Θεόν, συνέχισε με επιστολές να μάχεται για την υπόθεση της Ορθοδοξίας, συγκρουόμενος ανοικτά με τον Πατριάρχη Καλέκα, που τελικά με την αλλαγή των πολιτικών πραγμάτων και την επικράτηση του Κατακουζηνού το 1347, η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως κατεδίκασε τον αιρετικό Πατριάρχη Καλέκα, εκλέγοντας στη θέση του τον Ορθόδοξο κληρικό Ισίδωρο. Η ίδια Σύνοδος προχώρησε στην εκλογή 30 νέων επισκόπων, ανάμεσα στους οποίους ήταν κι ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, εκλεγείς ως Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Από της θέσεως, αυτής λάμπρυνε με την παρουσία του τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο της Θεσσαλονίκης, υπηρετώντας με συνέπεια κι αυτοθυσία το λαό του Θεού και τη Θεολογία. Και κατά την τρίτη φάση της ησυχαστικής έριδος (1348-1355), έστω κι αν εξορίσθει και εταλαιπωρήθει ως αιχμάλωτος των Τούρκων, αγέρωχα συνέχισε τον αγώνα του με επιτυχία. ΄Εγινε το ορατό σύμβολο της Ορθοδοξίας των Ορθοδόξων. Τελικά σε ηλικία 63 χρονών, στις 14 Νοεμβρίου 1359, μετά από βαριά ασθένεια κοιμήθηκε για πάντα, αφήνοντας όμως ήδη πίσω του ένα τεράστιο συγγραφικό έργο, μέσα από το οποίο καθορίζεται με σαφήνεια το περιεχόμενο της πίστεως της αρχέγονης Εκκλησίας, όπως αυτή μαρτυρείται από την αγία Γραφή, τις αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων και το συγγραφικό έργο των Πατέρων της Εκκλησίας μας. Η μεγάλη θεολογική προσφορά του κι η αγιότητα του βίου του, που εκδηλώθηκε με μαρτυρίες θαυμάτων, αποτέλεσαν κίνητρα για να τιμάται από τοπικές Εκκλησίες ως άγιος. Μάλιστα εννιά χρόνια μετά την κοίμησή του, το 1368, η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως, με πρόεδρο τον Πατριάρχη Φιλόθεον, όρισε επίσημα ο Γρηγόριος Παλαμάς να εορτάζεται από την Εκκλησία ως άγιος, κατά τη δεύτερη Κυριακή των Νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Τα βιβλία του διακρίνονται σε κείμενα που αναφέρονται στο άγιο Πνεύμα, σε επικοδομητικές και δογματικές επιστολές, κείμενα υπέρ των ησυχαζόντων μοναχών, σε ομολογιακά κείμενα, Ποιμαντικές πραγματείες, σε αντιρρητικά, αντιαιρετικά κι ασκητικά κείμενα. Με το θεολογικό του έργο ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, εκτός του ότι αντιμετώπισε με θεολογική επιτυχία κάποιες προσπάθειες για διαστρέβλωση βασικών πτυχών της Ορθόδοξης διδασκαλίας, κατάφερε να ανανεώσει τη θεολογική ορολογία και να δώσει νέες κατευθύνσεις στη θεολογική σκέψη, έτσι ώστε το περιεχόμενο της πίστεως της αρχέγονης Εκκλησίας να είναι κατανοητό και προσιτό στους χριστιανούς της εποχής του. ΄Ετσι εξασφάλιζε τις απαραίτητες εκείνες προϋποθέσεις που απαιτούντο για να ακολουθήσουν οι Χριστιανοί ανεμπόδιστα το δρόμο της εν Χριστώ σωτηρίας τους. Με το θεολογικό του έργο καθόριζε με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο επιτελείται η κοινωνία του ανθρώπου με τον Θεόν (βλ. περισ. Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 4, Αθήναι, 1964, σελ. 775-796). ΄Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής της Εκκλησιαστικής ιστορίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Βλάσης Φειδάς: «Διά του Συνοδικού τόμου του 1351 και των προστεθέντων εις το Συνοδικόν της Κυριακής της Ορθοδοξίας (Τριώδιον, έκδοση Αποστολικής Διακονίας, σελ. 148 και εξής) αναθεματισμών δι' αντιπαραθέσεως και της διδασκαλίας της Εκκλησίας, απεσαφηνίσθη η εκκλησιαστική παράδοσις ου μόνον ως προς την υπό των ησυχαστών δυνατότητα αισθητής οράσεως του ακτίστου θείου φωτός, αλλά και ως προς την δογματικήν διάκρισιν αμεθέκτου θείας ουσίας και μεθεκτών θείων ενεργειών. Ο υπό του Βαρλαάμ και των βυζαντινών ανθρωπιστών προβαλλόμενος Θεός της φιλοσοφικής διανοήσεως, δεν ήτο δυνατόν να υποκαταστήσει τον Θεόν της Αποκαλύψεως. Η διά της φιλοσοφίας φυσική γνώσις των όντων, οδηγεί εις τον δημιουργόν του παντός, αλλ' αύτη, αφ' ενός μεν αδυνατεί να περιγράψει διά του ορθού λόγου την θεία φύσιν και ουσίαν, αφ' ετέρου δε στερείται καθ' εαυτήν σωτηριολογικού χαρακτήρος. Η σωτηρία κατέστη εφικτή μόνον διά του απολυτρωτικού έργου του Ιησού Χριστού και διαιωνίζεται εν αγίω Πνεύματι υπό της Εκκλησίας, διό και η εν τω Χριστιανισμώ σωτηριώδης αλήθεια ουδεμιάς δείται συμπληρώσεως, εκ της διά της φυσικής γνώσεως κτωμένης υπό του ορθού λόγου αληθείας των όντων. Διά των δοξασιών των Βαρλαάμ, Γρηγορίου Ακινδύνου, Νικηφόρου Γρηγορά και των άλλων βυζαντινών ανθρωπιστών, ημφεσβητείτο, ου μόνον η πληρότης της υπό της Εκκλησίας κατεχομένης σωτηριώδους εν Χριστώ αληθείας, αλλά και η υπ' αυτής αυθεντική εν αγίω Πνεύματι προσφορά της πληρότητος της σωτηρίας. Εν τελευταία αναλύσει λοιπόν, το κατά την ησυχαστικήν έριδα πρόβλημα, δεν ήτο μόνον θεολογική τις διαφωνία περί την δυνατότητα γνώσεως του Θεού και της μεθόδου κτήσεως αυτής, αλλ' άρνησις της αυταρκείας και πληρότητος της υπό της Εκκλησίας φυλασσομένης αληθείας της εν Χριστώ Αποκαλύψεως και της αυθεντίας της εκκλησίας να υποδεικνύει, διά της ιεράς Παραδόσεως, ασφαλώς την οδόν της εν χριστώ σωτηρίας» (Εκκλησιαστική ιστορία, Πανεπιστημιακαί Παραδόσεις, Αθήναι, 1972, σελ. 520-521). ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΕΠΟΧΕΣ 2) Τοῦ Μητροπολίτου (ν.ἡ.) Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς που έζησε σε κρίσιμη ιστορική περίοδο (1296-1359), δίνει την αφορμή να σκεφθούμε ότι η διδασκαλία του είναι αρκετά επίκαιρη, αφού ο 14ος αιώνας έχει πολλές ομοιότητες με την εποχή μας. Φυσικά, η διδασκαλία του δεν είναι δική του εφεύρεση, αφού την ταραχώδη εκείνη εποχή εξέφρασε την διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ακριβώς εκείνη την εποχή εμφανίσθηκαν τρεις φοβεροί εχθροί, οι οποίοι εποφθαλμιούσαν τα εδάφη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, επεδίωκαν δε και την αλλοίωση της πολιτιστικής της ζωής. Ο πρώτος κίνδυνος προερχόταν από τον σχολαστικισμό της Δύσεως, που συνδεόταν αναπόσπαστα με τον ηθικισμό, όπως εκφραζόταν από τον φιλόσοφο Βαρλαάμ. Προσπάθησαν μερικοί να παρουσιάσουν τον Βαρλαάμ ωσάν έναν ελληνίζοντα Πατέρα της Εκκλησίας ή ακόμη υπέρμαχο του νομιναλισμού, όπως τον εξέφραζε ο Γουΐλιαμ Όκκαμ. Όπως απέδειξε ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης, ο Βαρλαάμ ήταν Πλατωνιστής φιλόσοφος και βρισκόταν σε αντίθεση με την όλη Ορθόδοξη Παράδοση. Πράγματι, η θεολογία του ήταν ιδεαλιστική και δυϊστική, αφού ξεχώριζε την ψυχή από το σώμα, υποτιμούσε το δεύτερο και εκινείτο στα πλαίσια της κλασσικής μεταφυσικής. Ο δεύτερος κίνδυνος προερχόταν από τους Οθωμανούς. Τα τέλη του 13ου αιώνος μια ορδή των Σελτζούκων Τούρκων, που ονομαζόταν Ghuzz, απέκτησε ως αρχηγό κάποιον Οσμάν (Οθμάν), ο οποίος υπήρξε ο ιδρυτής της δυναστείας των Οθωμανών, στους οποίους έδωσε το όνομά του και άρχισε να καταλαμβάνη τις επαρχίες της Μικράς Ασίας. Κατά την εποχή του αγ. Γρηγορίου Παλαμά και συγκεκριμένα το 1354 μ.Χ., για πρώτη φορά οι Οθωμανοί εισήλθαν στην Θράκη, καταλαμβάνοντας την Καλλίπολη. Τότε συλλαμβάνεται και ο ίδιος και παρέμεινε περίπου ένα χρόνο αιχμάλωτος. Κατά την διάρκεια της αιχμαλωσίας του έκανε διάλογο τόσο με τον Ισμαήλ, εγγονό του Ορχάν, στην Προύσσα, όσο και με τους Χιόνας, μια συγκρητιστική ομάδα, που παρουσιάσθηκαν ως οι θεολόγοι των Τούρκων. Επίσης, έκανε διάλογο και με έναν Τασιμάνη, υπεύθυνο για την ταφή των νεκρών. Οι διάλογοι αυτοί είναι αρκετά ενδιαφέροντες. Ο τρίτος κίνδυνος προερχόταν από τους Σλάβους και συγκεκριμένα από τον Στέφανο Δουσάν, ο οποίος είχε καταλάβει ολόκληρη την Μακεδονία, εκτός από την Θεσσαλονίκη, την Ήπειρο, Θεσσαλία, και μέρος της Στερεάς Ελλάδος. Μάλιστα, το Πάσχα του 1346 στην Πρωτεύουσά του, τα Σκόπια, συνεκάλεσε μεγάλη Σύνοδο, η οποία εξέλεξε Πατριάρχη των Σέρβων και ανεκήρυξε τον Στέφανο Βασιλέα Σέρβων και Ρωμαίων. Βέβαια, για να είμαστε ακριβείς θα λέγαμε ότι ο Στέφανος Δουσάν τότε επεδίωκε την κατάληψη του θρόνου της Κωνσταντινούπολης, για να είναι διάδοχος των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων. Επρόκειτο για στάση μέσα στους κόλπους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η ύπαρξη των τριών αυτών παραγόντων συνοδευόταν και από παράλληλα πολιτιστικά και θρησκευτικά ρεύματα. Κυρίως επικρατούσε ένας ηθικισμός αποξενωμένος από τα υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου, μια ευδαιμονία και ένας ανατολικός μυστικισμός. Αν προσθέση κανείς και την αναβίωση της αιρέσεως των Μασσαλιανών, τους οποίους συνάντησε ο άγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς στο Παπίκιο Όρος, που συνδέονται με τους Βογομίλους, τότε αντιλαμβάνεται τα προβλήματα της εποχής εκείνης. Σε όλους αυτούς τους κινδύνους ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αντέταξε μια ρωμαλέα θεολογία. Έκανε διάκριση μεταξύ ουσίας και ενεργειών στον Θεό, αποφεύγοντας τόσο τον αγνωστικισμό, όσο και τον πανθεϊσμό, δίδαξε την ένωση κτιστού και ακτίστου στο πρόσωπο του Χριστού, αρνήθηκε την μεταφυσική, υπογράμμισε σοβαρά ανθρωπολογικά ζητήματα, όπως την σχέση μεταξύ ψυχής και σώματος, και την διάκριση του νού από τον λόγο, την σύνδεση μεταξύ μυστηρίων και ασκήσεως, αντικατέστησε τον ευδαιμονισμό από την ορθόδοξη άσκηση. Επίσης, η κοινωνική του διδασκαλία ήταν περίφημη, αφού άλλωστε έζησε σε μια ταραχώδη εποχή, όπου επικρατούσε εκτός των άλλων και μεγάλη κοινωνική αδικία. Πέρα από αυτά ο άγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς ως παραδοσιακός Ρωμηός αρνήθηκε να συμπράξη με τους εχθρούς της Ρωμηοσύνης και παρουσίασε όλη την ουσία της Ορθοδόξου Παραδόσεως. Έτσι και ο ίδιος συνετέλεσε στην θωράκιση του Γένους μας, αλλά και στην άνθηση που παρατηρήθηκε τον 14ο αιώνα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο διάσημος βυζαντινολόγος Στήβεν Ράνσιμαν γράφει ότι “οι ημέρες των Παλαιολόγων, όταν το Βυζάντιο αργά, αλλά αναπόφευκτα πέθαινε, ήταν, σε αντίθεση με την γενική παρακμή, η λαμπροτέρα περίοδος της βυζαντινής παιδείας”. Αν προσθέση κανείς ότι μαθητές του αγ. Γρηγορίου Παλαμά μετέφεραν την δυναμικότητα της ησυχαστικής παραδόσεως στους Σλαύους, τότε μπορεί να εκτιμήση ακόμη περισσότερο την προσφορά του, την οποία δεν μπορούμε να αποκαλέσουμε υποτιμητικά και σκωπτικά ομφαλοσκοπία ή ομφαλοψυχία. Τουλάχιστον συνιστά άγνοια που εκθέτει. Η διδασκαλία του αγ. Γρηγορίου Παλαμά είναι επίκαιρη και χρειάζεται να μελετηθή ακόμη περισσότερο. Ήδη έχουν συμπληρωθή 700 χρόνια από την γέννησή του και πρέπει να μελετηθή, μέσα σε ορθόδοξες και πατερικές προοπτικές, η προσωπικότητά του και να παρουσιασθή το μεγαλόπνοο έργο του. Πολύ περισσότερο αφού οι δυτικοί συγκροτούν επιστημονικές ομάδες, διοργανώνουν συνέδρια, δημιουργούν σχολές, για να μειώσουν και να υποτιμήσουν την διδασκαλία και την προσωπικότητά του και βέβαια στην ουσία προσπαθούν να κτυπήσουν την Ορθόδοξη Παράδοση. Θά προσθέσουμε καί ἕνα ἄλλο κείμενο, τό ὁποῖον εὑρήκαμε ἐπίσης εἰς τό ΙΝΤΕΡΝΕΤ καί τό ὁποῖον ὁμιλεῖ διά τόν Σιναϊτικόν Ἡσυχασμόν, ὁ ὁποῖος προηγεῖται τοῦ Ἡσυχασμοῦ, τόν ὁποῖον ἐδίδαξε καί ὑπερησπίσθη ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Σιναϊτικός ησυχασμός Έχει επικρατήσει η άποψη ότι ο ησυχασμός βιώθηκε κυρίως τον 14ον αιώνα στο Άγιον Όρος και εκφράστηκε από τον μεγάλο αγιορείτη άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά. Είναι αλήθεια ότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς μίλησε πολύ για τον ησυχασμό και ουσιαστικά κατετρόπωσε τον Βαρλαάμ και τους άλλους φιλοσόφους, που ήταν αντιησυχαστές και αλλοίωναν την ορθόδοξη διδασκαλία πάνω στο θέμα αυτό, αλλά όμως εξ ίσου είναι αλήθεια ότι ο ησυχασμός, είναι η σπονδυλική στήλη όλης της ορθόδοξης θεολογίας, αφού όλοι οι άγιοι Πατέρες ήταν ησυχαστές. Ησυχία είναι η προσπάθεια να καθαρίση κανείς την καρδιά από τα πάθη, να ελευθερώση τον νού από την τυραννία της λογικής, των παθών και του περιβάλλοντος και να τον στρέψη στον Θεό. Ησυχία είναι "η διαμονή εν Θεώ". Επομένως, η ησυχία βιώθηκε από όλους τους αγίους, που αγωνίζονταν να τηρήσουν τις εντολές του Χριστού στην καθημερινή τους ζωή. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς συστηματοποίησε περισσότερο αυτήν την ησυχαστική κίνηση, που είναι η μόνη μέθοδος για να φθάση ο άνθρωπος στην ένωσή του με τον Θεό. Όπως είδαμε προηγουμένως, στον σιναϊτικό χώρο έζησαν πολλοί ασκητές, που βίωσαν τον ησυχασμό σε όλο του το βάθος. Επειδή όμως καθιερώθηκε να λέγεται ότι ησυχία είναι και η ειδική εκείνη μέθοδος δια της οποίας ο νούς ελευθερώνεται από την υποδούλωσή του στην λογική, τα πάθη και το περιβάλλον, γι’ αυτό θα δούμε αναλυτικότερα ότι και στον σιναϊτικό χώρο βιώθηκε αυτή η μορφή του ησυχασμού. Θα αρκεστώ μόνον σε δύο μεγάλες πατερικές και ασκητικές μορφές, τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, τον συγγραφέα της Κλίμακος, και τον άγιο Γρηγόριο τον Σιναΐτη, οι οποίοι επηρέασαν όλη την μοναχική παράδοση. α) Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης Η μορφή και η διδασκαλία του αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου επηρέασε σε μεγάλο βαθμό όλη την ασκητική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Μπορεί κανείς να ισχυρισθή ότι ο άγιος Ιωάννης αφ’ ενός μεν εξέφρασε την παράδοση που βρήκε στην εποχή του και που ο ίδιος έζησε μέσα σε μεγάλη άσκηση, αφ’ ετέρου δε επηρέασε την μεταγενέστερη μοναχική πολιτεία. Αυτό δεν είναι άσχετο από το γεγονός ότι η Εκκλησία καθιέρωσε να εορτάζεται η μνήμη του την Μ. Τεσσαρακοστή, και μάλιστα την Δ’ Κυριακή των Νηστειών, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί πρότυπο κάθε μοναχού, αλλά και κάθε Χριστιανού στην πορεία προς την κατά Χάριν θέωσή του. Τον βίο του οσίου Ιωάννου συνέγραψε ο μοναχός Δανιήλ, αδελφός της Ιεράς Μονής Ραϊθού, που είναι και σύγχρονος του οσίου Ιωάννου, γι’ αυτό και ο βίος του είναι αυθεντικός. Σ’ αυτόν βλέπουμε και ποιά ήταν η επίδραση της μορφής του στους συνασκητάς του53. Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης έζησε τον ΣΤ’ αιώνα και ασκήτευσε ησυχαστικά στην έρημο του Σινά. Κατ’ αρχάς εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης. Μετά όμως την κοίμηση του Γέροντός του συνέχισε την άσκησή του σ’ ένα σπήλαιο πλησίον της Μονής. Σε προχωρημένη ηλικία έγινε Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Θεοβαδίστου όρους Σινά. Οι συναθλητές του τον θαύμαζαν και τον θεωρούσαν "νεοφανή τινα Μωϋσέα", γιατί, όπως ο Μωϋσής ανέβηκε επάνω στο Σινά, εισήλθε μέσα στον γνόφο και παρέλαβε την θεία νομοθεσία, έτσι και ο όσιος Ιωάννης ανέβηκε και αυτός στο Όρος "καί τον άδυτον υπελθών γνόφον, την θεοτύπωτον δέχεται νομοθεσίαν και θεωρίαν βαθμίσι νοεραίς αναβιβαζόμενος"54. Όπως ο Μωϋσής καθοδήγησε τους Ισραηλίτας, έτσι και ο νέος αυτός Μωϋσής οδηγούσε τους νέους Ισραηλίτας, τους μοναχούς. Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο ο όσιος Ιωάννης υπήρξε ανόμοιος με τον Μωϋσή. Ο Μωϋσής δεν μπόρεσε να εισέλθη στην κάτω Ιερουσαλήμ, ενώ ο Ιωάννης εισήλθε στην άνω Ιερουσαλήμ. Διαβεβαιώνεται δε ότι "εσώθησάν τε πολλοί, και εισέτι νυν σώζονται"55. Η θεοτύπωτος αυτή νομοθεσία, την οποία δέχθηκε ο όσιος Ιωάννης από τον Θεό και την εξέθεσε στον νέο λαό Του, είναι τα όσα γράφονται στο πνευματικότατο εντρύφημά του που λέγεται Κλίμαξ και αποτελεί την σύνοψη της μοναχικής πολιτείας. Η Κλίμαξ είναι ένα διαμάντι της ασκητικής γραμματείας, ένας πολύτιμος θησαυρός για όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία. Με λιτούς λόγους, με συνοπτικές εκφράσεις εκθέτει όλη την πορεία του ανθρώπου προς την θέωση. Η θεματολογία του βιβλίου αυτού είναι ισορροπημένη και αποδεικνύει τον συγγραφέα του μεγάλο θεολόγο της Εκκλησίας. Αρχίζει από την αποταγή, προχωρεί στην απροσπάθεια, την ξενιτεία, την υπακοή, την μετάνοια, την μνήμη του θανάτου και το χαροποιό πένθος. Στην συνέχεια κάνει βαθειά διείσδυση στον κόσμο των παθών και προχωρεί στην έκθεση των αρετών. Καταπληκτικά είναι τα δύο κεφάλαια στα οποία ομιλεί "περί διακρίσεως, λογισμών, και παθών και αρετών". Προς το τέλος η Κλίμακα παρουσιάζει τις τελειότερες βαθμίδες της πνευματικής ζωής. Η διάταξη αυτής της θεματολογίας είναι εκφραστική, δείχνει ότι δεν μπορεί κανείς να ομιλή για την πνευματική ζωή αν δεν αρχίση από την αποταγή, την απροσπάθεια και την ξενιτεία με όλο τον δυναμικό της χαρακτήρα και περιεχόμενο. Η υπακοή, ο πολύμορφος αγώνας εναντίον των παθών, η προσευχή και η έλλαμψη, η θεωρία του Θεού και η θεολογία δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν αν δεν προηγηθή αυτή η αποταγή. Μελετώντας κανείς προσεκτικά το βιβλίο του αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, δεν θα βρη κανένα κενό από όπου μπορεί να εισδύση η κενοδοξία και η υπερηφάνεια. Όλες οι κρυφές πλευρές της πνευματικής ζωής παρουσιάζονται ξεκάθαρα και ολοκληρωμένα. Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος είναι βαθύς ανατόμος της ψυχής του ανθρώπου, αφού γνωρίζει όλες τις βαθύτατες λεπτομέρειες της πνευματικής ζωής. Και γι’ αυτό είναι κρίμα που δεν γνωρίζουμε στο βάθος το βιβλίο αυτό. Αν είχαμε γνώση του, δεν θα χρειαζόμασταν καμμία μέθοδο ψαχαναλύσεως και ψυχοθεραπείας. Θα ήθελα όμως να περιορίσω τον λόγο στην διδασκαλία του οσίου Ιωάννου του Σιναΐτου περί ησυχίας, προσευχής και ελλάμψεως για να φανή ότι στο όρος Σινά καλλιεργήθηκε από παλαιά η ησυχαστική παράδοση. Μιλώντας για την ησυχία λέγει ότι ησυχαστής είναι "ο το ασώματον εν σωματικώ οίκω περιορίζειν φιλονεικών"56. Ησυχία είναι όταν ο νούς επιστρέφη από την διάχυσή του μέσα στην καρδιά, η οποία είναι ο πραγματικός του οίκος. Γι’ αυτόν τον λόγο απαιτείται και ησυχία σώματος και ησυχία ψυχής. Η ησυχία του σώματος είναι η επιστήμη των ηθών και των αισθήσεων, ενώ η ησυχία της ψυχής είναι η επιστήμη των λογισμών57. Ο ησυχαστής που εξέρχεται από το κελλί του από ανάγκη, είναι σαν να μην εξέρχεται, γιατί είναι ήπιος, οίκος αγάπης, δυσκίνητος προς τον λόγο και ακίνητος προς τον θυμό58. Ησυχαστής είναι εκείνος που συνεχώς βοά: "ετοίμη η καρδία μου ο Θεός", και λέγει: "εγώ καθεύδω και η καρδία μου γρηγορεί"59. Μιλώντας για την ησυχία ο άγιος Ιωάννης γνωρίζει και την πλάνη, γι’ αυτό και συχνά κάνει υπέροχες παρατηρήσεις για την διάκριση των ησυχιών. Και εδώ φαίνεται η πνευματική σοφία των αββάδων του Σινά και όλων των οσίων ασκητών, οι οποίοι γνωρίζουν και τις μεθοδείες του διαβόλου και έτσι ξεχωρίζουν την αλήθεια από την πλάνη. Έχει επικρατήσει η άποψη ότι ησυχασμός είναι η θεολογική εκείνη κίνηση στην οποία γίνεται λόγος για τους ειδικούς τρόπους που χρησιμοποιούνται για την συνέλιξη του νού στην καρδιά. Αυτό δεν είναι εφεύρημα των νεωτέρων πατέρων, αλλά είναι εντεταγμένο οργανικά στην παράδοση της Εκκλησίας. Κάνοντας λόγο για την νοερά προσευχή ο άγιος Ιωάννης, αναφέρεται στην ευχή του Ιησού και την ένωση της ευχής με την αναπνοή. Αναφερόμενος στο όνομα του Ιησού λέγει: "Ιησού ονόματι μάστιζε πολεμίους, ου γαρ εστιν εν τω ουρανώ και επί της γης ισχυρότερον όπλον"60. Πάντοτε ο άνθρωπος πρέπει να έχη μνήμη θανάτου και ευχή. "Μνήμη θανάτου συγκοιμηθήτω σοι, και συναναστήτω σοι, και μονολόγιστος Ιησού ευχή, ουδέν γαρ ευρήσεις ως ταύτα βοηθήματα εν τω ύπνω"61. Δηλαδή, είναι δυνατόν κανείς και κατά την διάρκεια του ύπνου να διακατέχεται από την μνήμη του θανάτου και την μονολόγιστη ευχή. Όμως, εκεί που φαίνεται εκφραστικότερα ότι ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης γνώριζε πολύ καλά την ησυχαστική μέθοδο συγκεντρώσεως του νού δια της ευχής, είναι ένα καταπληκτικό χωρίο στο οποίο ο νέος αυτός Μωϋσής συνιστά: "Ιησού μνήμη ενωθήτω τη πνοή σου, και τότε γνώσει ησυχίας ωφέλειαν"62. Η εσωτερική αυτή προσευχή δημιουργεί μεγάλη κατάνυξη και από αυτήν προχέονται δάκρυα. Λέγει ότι γνώρισε μερικούς να εξασκούνται στην υπακοή, αλλά συγχρόνως και να μην αμελούν "τής κατά νουν μνήμης Θεού". Και αυτοί όταν στάθηκαν στην προσευχή αμέσως συγκεντρώθηκε ο νούς τους, "κρουνηδόν δάκρυα προχέοντας"63. Τα δάκρυα είναι ένδειξη ότι ο νούς ενώθηκε με την καρδιά, γι’ αυτό και οι ασκητές δίνουν μεγάλη σημασία σε αυτά. Η προσευχή που γίνεται στην καρδιά είναι πυρ πόθου. Δια του πυρός αυτού αναλαμβάνεται η προσευχή στον ουρανό και τότε γίνεται κατάβαση του άλλου πυρός, δηλαδή του Αγίου Πνεύματος64. Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης εντεταγμένος μέσα στην Ορθόδοξη Παράδοση θεωρεί ότι η πνευματική ζωή δεν είναι μια ξηρά ηθική ζωή, δεν είναι μια εξωτερική τήρηση των εντολών του Θεού, αλλά κατάσταση που εμπνέεται από τον θείο έρωτα. Χρησιμοποιεί δύο εικόνες για να δείξη αυτήν την ζωντανή σχέση μεταξύ του ανθρώπου και του Θεού. Η μία εικόνα είναι του ερωμένου. "Μακάριος, όστις τοιούτον προς Θεόν εκτήσατο πόθον, οίον μανικός εραστής προς την εαυτού ερωμένην κέκτηται". Η δεύτερη εικόνα είναι η μεγάλη αγάπη της μητέρας που θηλάζει το παιδί της. "Ουχ ούτω μήτηρ υπομαζίω παιδί, ως αγάπης υιός τω Κυρίω προσκολλάσθαι πέφυκε πάντοτε"65. Αναφερόμενος δε στο γνωστό χωρίο του Άσματος Ασμάτων λέγει ότι τέτοιος είναι ο έρωτας του ανθρώπου, που αγαπά τον Θεό και βρίσκεται στην κατάσταση της νοεράς προσευχής, ώστε το σώμα του καθεύδει "διά την χρείαν της φύσεως", ενώ η καρδιά αγρυπνεί "διά το πλήθος του έρωτος"66. Και με αυτόν τον λόγο ο άγιος Ιωάννης εκφράζει μια παλαιά ησυχαστική παράδοση, κατά την οποία ο νούς του ανθρώπου, που αποδεσμεύεται από την εξάρτηση στις αισθήσεις και ευρίσκεται στην καρδιά, προσεύχεται αδιάλειπτα, έστω κι αν ακόμη ο άνθρωπος κοιμάται. Αυτή, άλλωστε, είναι η φυσική κατάσταση του ανθρώπου και αυτός είναι ο φυσικός άνθρωπος. Κατά τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, η νοερά καρδιακή προσευχή δεν είναι μια ανθρωπιστική κατάσταση, δεν είναι ενέργεια του ανθρώπου, αλλά ενέργεια της ακτίστου Χάριτος του Θεού. Όταν κάνουμε λόγο για έλλαμψη, δεν εννοούμε την έλλαμψη της λογικής, αλλά την έλλαμψη του νοός, που γίνεται με την ενέργεια της ακτίστου Χάριτος του Θεού. Γράφει κάπου ο άγιος: "Έλλαμψίς εστιν, άρρητος ενέργεια, νοουμένη αγνώστως και ορωμένη αοράτως"67. Ο άγιος Ιωάννης είναι και δογματικά ακριβολόγος, γιατί εδώ, όπως φαίνεται καθαρά, αναφέρεται στην διάκριση μεταξύ ακτίστου ενεργείας και ακτίστου ουσίας του Θεού. Ο άνθρωπος μετέχει της ακτίστου ενεργείας του Θεού και όχι της ουσίας Του, που παραμένει άγνωστη και αόρατη. Οράται η ενέργεια, όχι όμως και η ουσία του Θεού. Η θεολογία του αγίου Ιωάννου είναι αυθεντική, γιατί ομιλεί για υψηλές καταστάσεις της πνευματικής ζωής, περί θείου έρωτος και ελλάμψεως, αλλά τις εντάσσει μέσα σε ορθόδοξα παραδοσιακά πλαίσια, που είναι η υπακοή και η μετάνοια, ο αγώνας για την κάθαρση της καρδιάς. Η περιγραφή του τόπου των μετανοούντων που κάνει, που είναι ένα από τα καταπληκτικότερα σημεία της Κλίμακος, δείχνει το υπόβαθρο του θείου έρωτος και της θείας ελλάμψεως. Γνωρίζει καλά την πράξη και την θεωρία και ότι πρέπει οπωσδήποτε της θεωρίας να προηγηθή η πράξη. Η αρχή της Κλίμακος είναι η αποταγή και το τέλος της είναι η αγάπη που έχει διαρκή εξέλιξη και ανάβαση. Είναι χαρακτηριστική η επίτομος προτροπή που κάνει: "Αναβαίνετε, αναβαίνετε, αδελφοί, αναβάσεις προθύμως εν καρδία διατιθέμενοι"68. Μέσα στα πλαίσια αυτά βλέπει την ορθόδοξη θεολογία ο άγιος Ιωάννης. Η αρχή της αγάπης είναι η αύξηση του φόβου και το τέλος της αγνείας είναι η υπόθεση της θεολογίας. Εκείνος που ενώνει τελείως τις αισθήσεις με τον Θεό μυσταγωγείται τους λόγους από Αυτόν και γίνεται θεολόγος. Εκείνος που δεν γνωρίζει τον Θεό, δια της προσωπικής εμπειρίας, "στοχαστικώς αποφθέγγεται"69. Όσοι θέλουν να μάθουν το θέλημα του Κυρίου, "τό εαυτών πρότερον θανατώσαι κεχρεωστήκασι"70. Η ουρανοδρόμος Κλίμαξ του αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου διδάσκει τον ησυχασμό σε όλες του τις εκφάνσεις και συγχρόνως παρουσιάζει όλα τα μυστικά μονοπάτια, καθώς επίσης και τις πλάνες που τυχόν δημιουργούνται για να παραπλανήσουν τον άνθρωπο στην ιερά αυτή πορεία. Είναι θησαυροφυλάκιο της παραδόσεώς μας, γι’ αυτό και χρεωστούμε μεγάλη ευγνωμοσύνη στο άγιον όρος του Σινά, που εξέθρεψε τέτοιες πατερικές μορφές και αγιάστηκε από αυτές. β) Ο άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης Ο άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης γεννήθηκε στα μέσα του δεκάτου τρίτου αιώνος στην Κούκουλον των Κλαζομενών. Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης, όπου έζησε ασκητική ζωή, γι’ αυτό έλαβε και το όνομα Σιναΐτης. Μετά ησύχασε στους Καλούς Λιμένας της Κρήτης, όπου γνώρισε έναν Κρητικό μοναχό, ονόματι Αρσένιο, "ο οποίος του εδίδαξε την ψυχοτεχνική μέθοδο της καρδιακής προσευχής, με το ελαφρό κράτημα της αναπνοής"71. Ύστερα ήλθε στο Άγιον Όρος, όπου βρήκε πολλούς αξίους μοναχούς που καλλιεργούσαν την πρακτική αρετή, αλλά ήταν αμύητοι εις "τήν τήρησιν νοός και ησυχίας ακρίβειαν και θεωρίαν". Μόνο στην Σκήτη του Μαγουλά, επάνω από την Μονή του Φιλοθέου, υπήρχαν τρεις ασκητές, ονομαζόμενοι Ησαΐας, Κορνήλιος και Μακάριος, που ησχολούντο "μικρόν και περί το θεωρητικόν"72. Έχοντας ιερό ζήλο ο άγιος Γρηγόριος άρχισε να διδάσκη όχι μόνον τους ησυχαστάς, αλλά και τους κοινοβιάτας "περί νήψεως και φυλακής νοός και νοεράς προσευχής"73. Ο άγιος Γρηγόριος ζούσε όλο το ησυχαστικό κλίμα αυτής της παραδόσεως στο Σινά και αργότερα στην Κρήτη, αλλά, όπως παρατηρεί ο Καθηγητής Χρήστου, είναι δύσκολο να υποστηρίξουμε ότι ο ησυχασμός μεταφέρθηκε από το Σινά στο Άγιον Όρος. Ωστόσο, ο άγιος Γρηγόριος συνετέλεσε πολύ στην διάδοση αυτής της μεθόδου της νοεράς ησυχίας74 και στο Άγιον Όρος και εκτός αυτού, αφού ίδρυσε τρεις Λαύρες στα παρόρια της Μακεδονίας και δίδασκε ακόμη και τον λαό. Μαθητής του υπήρξε ο Κάλλιστος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως75. Δεν είναι εύκολο να παρουσιάσουμε συνοπτικά όλη την διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου του Σιναΐτου για την πνευματική ησυχαστική ζωή. Γεγονός είναι ότι όταν διαβάζη κανείς τα σωζόμενα έργα του, διαπιστώνει ότι συνδέει στενώτατα την πρακτική ζωή, δηλαδή την μετάνοια, το πένθος και την εργασία των εντολών του Θεού, με την θεωρητική ζωή, δηλαδή την έλλαμψη του Θεού και την θεωρία του ακτίστου Φωτός. Ομιλεί περί των παθών, αλλά παρουσιάζει και το ύψος της πνευματικής τελειώσεως. Σε πολλά κεφάλαιά του γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ των ενεργειών του διαβόλου και των ενεργειών του Θεού. Δεν ελλείπουν όμως και οι δογματικές τοποθετήσεις για την πρώτη κατάσταση του ανθρώπου στον Παράδεισο, για το τί ήταν ο Παράδεισος, και για τα υποστατικά ιδιώματα του Θεού. Έτσι αποδεικνύεται με όλα τα γραπτά του ότι ήταν ένας καθολικός θεολόγος, που δείχνει ποιός είναι ο ακραιφνής θεολόγος μέσα στην Εκκλησία. Από την διδασκαλία του θα περιοριστώ στον εντοπισμό μερικών σημείων που με ενδιαφέρουν στο θέμα μου, που είναι η ησυχαστική παράδοση στα έργα του αγίου Γρηγορίου του Σιναΐτου. Αρχή της προσευχής είναι η ενέργεια, δηλαδή "η καθαρτική του πνεύματος δύναμις και η μυστική του νοός ιερουργία". Μεσότης είναι η φωτιστική δύναμη και θεωρία και τέλος η έκσταση και "αρπαγή του νοός προς Θεόν"76. Γεγονός είναι πάντως ότι η πορεία προς την θέωση γίνεται με την ενέργεια του Θεού, πού, όταν καθαρίζη τον άνθρωπο, λέγεται καθαρτική, όταν τον φωτίζη φωτιστική και όταν τον θεώνη θεοποιός. Με την προσευχή ο νούς εισέρχεται μέσα στην καρδιά. Όμως, ενώ αυτή είναι η φυσική κατάσταση του ανθρώπου, εν τούτοις, λόγω των παθών και της αμελείας ο νούς είναι ακράτητος. Κανείς δεν μπορεί να περιορίση, να εξουσιάση τον νού, εκτός αν κρατηθή από το πνεύμα77. Μόνον με την ενέργεια του Θεού ο νούς μπορεί να εισέλθη μέσα στον οίκο του, που είναι η καρδιά. Δεν πρόκειται, βέβαια, για μια ανθρωποκεντρική εργασία, αλλά για την προσπάθεια του ανθρώπου να βρη την μυστική ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, που έλαβε με το άγιο Βάπτισμα. Ο άγιος Γρηγόριος λέγει ότι υπάρχουν δύο τρόποι δια των οποίων μπορούμε να βρούμε την Χάρη του Βαπτίσματος. Ο πρώτος τρόπος είναι δια της τηρήσεως των εντολών του Θεού. Όσο κανείς τηρεί τις εντολές του Θεού τόσο και περισσότερο "εκλάμπει (η θεία Χάρις) τας οικείας μαρμαρυγάς". Ο τρόπος αυτός απαιτεί μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για την ανακάλυψη της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Ο άλλος τρόπος είναι δια της μνήμης του Θεού, που γίνεται "διά της επιστημονικής επικλήσεως συνεχούς του Κυρίου Ιησού". Δια του τρόπου αυτού σε συντομώτερο διάστημα αποκτούμε γνώση αυτής της πολιτείας. Βέβαια, απαιτείται υποταγή σε διακριτικούς γέροντες78. Μιλώντας για επιστημονική μέθοδο επικλήσεως του ονόματος του Θεού αναλύει και τον πρακτικό τρόπο. Η προσευχή πρέπει να γίνεται το πρωί. Ο ασκητής πρέπει να κάθεται σ’ ένα χαμηλό σκαμνί, να περιορίση τον νού από την λογική στην καρδιά και να τον κρατήση εκεί. Να κλίνη προς τα εμπρός το σώμα του, να πονέση στο στήθος, στους ώμους και τον τράχηλο και συνεχώς να κράζη εσωτερικά την ευχή "Κύριε Ιησού Χριστέ ελεησόν με"79. Βέβαια, αυτός ο τρόπος συνιστάται για τους αρχαρίους και για την άσκηση του σώματος. Για την συγκέντρωση του νοός συνιστά και το κράτημα της αναπνοής80. Αυτό δεν είναι παράξενο, γιατί σε κάθε λεπτή εργασία ο άνθρωπος, για να συγκεντρώση τον νού του, κρατάει αυτομάτως την αναπνοή του, γιατί και η αναπνοή διαχέει τον νού και δεν τον αφήνει να συγκεντρωθή. Προτρέπει ότι δεν πρέπει ο άνθρωπος να αλλάζη τις επικλήσεις των ονομάτων από ραθυμία, αλλά να τα προφέρη "βραδέως δια την συνέχειαν". Άλλοι λέγουν ότι πρέπει να προφέρουν την ευχή δια του στόματος, άλλοι δια του νού. Ο άγιος λέγει ότι πρέπει να χρησιμοποιούνται και οι δύο τρόποι, γιατί άλλοτε αδυνατεί να λέγη την ευχή ο νούς και άλλοτε το στόμα81. Όταν ο νούς, δια της ενεργείας του Θεού, ενωθή με την καρδιά, συμβαίνουν πολύ λεπτές καταστάσεις και ο άνθρωπος αισθάνεται ενέργειες που είναι απόκρυφες για τους σαρκικούς ανθρώπους. Άλλοι βλέπουν φώς, άλλοι αισθάνονται έντρομη αγαλλίαση, άλλοι χαρά, άλλοι σύμμικτη χαρά και φόβο, άλλοι άρρητη συντριβή και πόνο της ψυχής, άλλοι αγάπη και ειρήνη, άλλοι αισθάνονται το σκίρτημα της καρδίας. Πολλές είναι οι ενέργειες της ευχής, ανάλογα με την κατάσταση του προσευχομένου. Για το σκίρτημα της καρδίας, δηλαδή το αγαλλίαμα, λέγει ότι εκδηλώνεται με δύο τρόπους. Είναι το γαληνόμορφο, που λέγεται παλμός και στεναγμός, και το μεγάλο σκίρτημα της καρδίας, που είναι άλμα, ήτοι πήδημα και σκίρτημα της καρδίας82. Μαζί με το σκίρτημα της καρδίας εμφανίζεται και η θερμότητα που φλογίζει τα πάθη και προκαλεί στην ψυχή ιλαρότητα ή χαρά προσφέροντας μια αδίστακτη βεβαιότητα και πληροφορία. Φυσικά, αυτή η αληθινή καρδιακή θέρμη ξεχωρίζεται σαφώς από την ενέργεια του διαβόλου83. Ο άγιος Γρηγόριος προσφέρει την μαρτυρία ότι ο άνθρωπος του οποίου ο νούς εισέρχεται στην καρδιά και αναπτύσσεται η νοερά καρδιακή προσευχή, είναι αληθινός ιερεύς της θείας Χάριτος, αφού τότε μέσα στην καρδιά γίνεται η μυστική ιερουργία του Πνεύματος. "Ιερατείον πνευματικόν εστι προ της μελλούσης υπέρ νουν απολαύσεως, η νοερά του νοός ενέργεια, τον αμνόν μυστικώς εν αρραβώνι του Θεού εν τω της ψυχής θυσιαστηρίω και ιερουργούντος και μετέχοντος"84. Πρόκειται για μια μυστική ιερουργία που γίνεται στο θυσιαστήριο της καρδιάς. Και αυτό γιατί η νοερά προσευχή είναι κοινωνία και ενότητα με τον Θεό, και φυσικά είναι η ζωή του μέλλοντος αιώνος, που οι ησυχαστές Πατέρες αξιώνονται από τώρα να απολαύσουν. Αυτοί οι ησυχαστές είναι οι πραγματικοί ιερείς της θείας Χάριτος. Με αυτά που λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης εκφράζει όλη την ησυχαστική παράδοση, όπως την είδαμε στον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη και σε όλους τους αββάδες του όρους Σινά, που συνεχίζουν την ζωή του Προφήτου Μωϋσέως. Εκφράζει την εμπειρία της Ορθοδόξου Εκκλησίας, όπως την συναντούμε στα κείμενα της Αγίας Γραφής. Είναι ουσιαστικά η φυσική κατάσταση του ανθρώπου. Αν σκεφθούμε ότι τα πνευματικά παιδιά του αγίου Γρηγορίου του Σιναΐτου μετέφεραν την ησυχαστική αυτή ζωή στην Μακεδονία και τις προς Βορράν χώρες, την Σερβία, την Βουλγαρία κλπ., τότε καταλαβαίνουμε την προσφορά του όρους Σινά, αλλά και το ενιαίο της Ορθοδόξου Παραδόσεως. Το όρος Σινά είναι πραγματικά κεντρικό όρος τόσο της Παλαιάς όσο και της Καινής Διαθήκης. Ο Προφήτης Μωϋσής πάνω σε αυτό είδε τον Θεό και μετέφερε τον Νόμο Του και το θέλημά Του στον λαό. Και ο νέος Προφήτης, ο Ιωάννης ο Σιναΐτης, μετέφερε τις νέες πλάκες της ασκητικής ζωής και έγινε πρότυπο του ορθοδόξου μοναχικού βίου. Στο όρος αυτό έζησαν πολλοί ασκητές, που βγήκαν από την χώρα της Αιγύπτου και πέρασαν στην έρημο της απαθείας. Ανεβαίνοντας στο όρος της θεοπτίας έγιναν άγια όρη του πνεύματος. Πολλές φορές σε ασκητικά κείμενα, όπως έλεγα στην αρχή, το Σινά ονομάζεται Άγιον Όρος, αλλά και ποθούμενον όρος85. Είναι το ποθούμενον όρος του Χριστιανισμού. Είναι όμως και τόπος εράσμιος. Ο άγιος Συμεώνης, πηγαίνοντας για να προσκυνήση στο Σινά, όπου παρουσιάσθηκε ο Θεός, έλεγε ότι αν και ο Θεός δεν μπορεί να περιορισθή σ’ έναν συγκεκριμένο τόπο, όμως εράσμιοι τόποι είναι και εκείνοι στους οποίους έζησαν οι εράσμιοι: "Επειδή τοις θερμώς ερώσιν ου μόνον οι ερώμενοι τριπόθητοι, αλλά και οι τόποι εράσμιοι οι την τούτων παρουσίαν και ομιλίαν δεξάμενοι"86. Και για μας το Σινά είναι πολυπόθητο και εράσμιο, ακριβώς γιατί αγιάστηκε από αγίους και ερασμίους ανθρώπους. Τό όρος Σινά, και γενικότερα ο σιναϊτικός χώρος, καθαρίστηκε από τους Πατέρας. Η άσκηση των Πατέρων είχε σαν συνέπεια να καθαριστή ο τόπος από τους δαίμονες. Αυτή είναι, θα λέγαμε, η οικολογική διάσταση της αγιασμένης ζωής των ησυχαστών ασκητών. Γι’ αυτό, όταν πλησιάζη κανείς το Σινά, όπως και κάθε εξαγιασμένο τόπο, ακούει πολύ δυνατά την προτροπή του οσίου Ιωάννου, του Ηγουμένου της Ραϊθού: "Μιμησώμεθα τους πατέρας ημών μετά ποίας σκληραγωγίας και ησυχίας εκάθησαν ώδε". Και ακόμη τον λόγο: "Μη ρυπώσωμεν τέκνα τον τόπον τούτον, όν οι πατέρες ημών εκαθάρισαν από δαιμόνων"87. Ιανουάριος 1993 EΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ Στα κεφάλαια του παρόντος βιβλίου έχει υπογραμμισθή ότι η Ρωμηοσύνη δεν είναι ένα διανοητικό ιδεολόγημα, ούτε απλώς μια αναφορά στο παρελθόν, αλλά το αυθεντικό και αληθινό βίωμα, που το βιώνουν και σήμερα πολλοί άνθρωποι, που συντονίζονται σε αυτήν την συγκεκριμένη στάση ζωής. Αυτόν τον τρόπο ζωής, που διαφέρει ριζικά από τον φράγκικο τρόπο ζωής τον έζησαν όχι μόνον στα Μοναστήρια και στους τόπους της ασκήσεως, αλλά και στον κοινωνικό χώρο. Φορείς και εκφραστές αυτού του τρόπου ζωής ήταν οι ομολογητές της πίστεως, οι άγιοι Πατέρες που έζησαν κοντά στον λαό και μας άφησαν ως υποθήκες τα συγγράμματά τους, οι μάρτυρες που έδωσαν την μαρτυρία και υπέστησαν το μαρτύριο για την δόξα του Θεού, οι όσιοι ασκητές που αγωνίστηκαν εναντίον των παθών και των σατανικών δυνάμεων, οι νεομάρτυρες κατά την Τουρκοκρατία, που συνετέλεσαν στην διατήρηση της αληθινής ζωής της Ρωμηοσύνης, και το μαρτύριό τους ήταν πραγματικάή εθνική εορτή για τους υποδουλωμένους Ρωμηούς. Στο έργο και την διδασκαλία του αγίου Κοσμά του Αιτωλού και στον βίο και το μαρτύριο του αγίου Γεωργίου του εν Éωαννίνοις μαρτυρύσαντος φαίνεται ακριβώς τί είναι η Ρωμηοσύνη. Αν μελετήση κανείς προσεκτικά τον βίο και την κοινωνική ζωή των κατοίκων της Ελλάδος, της Μικράς Ασίας, του Πόντου της Θράκης του Λιβάνου, της Συρίας κλπ., θα διαπιστώση ότι οι άνθρωποι βίωναν έναν πολιτισμό του οποίου βάση δεν ήταν η λογική και το δικαίωμα, αλλά η καρδιά και το καθήκον. Ήταν αναπτυγμένη η φιλοθεΐα και η φιλανθρωπία. Το φιλότιμο και η αρχοντιά, η θυσία και η προσφορά, η αγάπη και η ελευθερία ήταν τα βασικά στοιχεία ζωής. Αυτό το βλέπουμε στους τελευταίους μεγάλους Γύροντες που ποίμαιναν τα ποίμνιά τους μέσα από τα πραγματικά γνωρίσματα της Ρωμηοσύνης, όπως είναι ο άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης. Αυτό μας φανερώνουν και οι λαξευτοί βράχοι της Καππαδοκίας, αλλά και όλος ο τρόπος ζωής των κατοίκων των περιοχών εκείνων. Ακόμη και οι Κρυπτοχριστιανοί δείχνουν τον χαρακτήρα της Ρωμηοσύνης, που δεν υποδουλώνονται ψυχικά ποτέ, έστω κι αν εξαναγκάζωνται να είναι υπόδουλοι σωματικά. Πιστεύουμε ότι δεν εξέλειπε αυτός ο τρόπος ζωής από την καρδιά του Γένους μας, αφού και σήμερα τον ζουν πολλοί ανάμεσά μας. Η ποιμαντική μου διακονία, η επικοινωνία μου με πολλούς ανθρώπους του λαού μου έδειξε τί ακριβώς είναι η ρωμηοσύνη και ποιός είναι ο αληθινός Ρωμηός. Παλαιότερα έγραψα για δύο τέτοιες μορφές. Δεν είναι άσκοπο να παρουσιάσω μερικά από όσα περιέγραψα για τους δύο αυτούς Ρωμηούς. Για τον ένα έγραψα: «Ζυμωμένος με την Ελληνορθόδοξη Παράδοση, θρεμμένος με τα ήθη της λαϊκής ευσέβειας, μ’ έναν πόνο μα και συγχρόνως σε μια ηρεμία, μας θύμιζε την «πονεμένη Ρωμηοσύνη». Έξω από λογιωτατισμούς και διαλεκτικούς συλλογισμούς ζούσε αυθεντικά την κοινωνία με τον Θεό και τους αδελφούς του. Ζούσε υπαρξιακά τον «λαό του Θεού». Είχε βιώματα αυθεντικά, ατόφια, καθαρά. Από μέσα του έβγαινε ένα άρωμα εκκλησιαστικού ήθους. Γιατί ήξερε τί είναι Εκκλησία και ήξερε να σκορπάη συμπόνια σ’όλους. Εύρισκε φως, ζωή και τροφή στο δόσιμο, στην κένωση, στο κλάμα, στην υπέρβαση του εγώ. Έτσι, όταν τον πλησίαζες καταλάβαινες ότι μιλούσε την μητρική γλώσσα, που είναι η γλώσσα της Εκκλησίας. Ταπεινός, απλός, ήρεμος, πράος, ειλικρινής, ανεξίκακος, γεμάτος αγάπη και συμπόνια, ευχαριστημένος από την πολυτάραχη ζωή του. Ο φόβος του Θεού συνεχώς τον διακατείχε και δεν τολμούσε να κάνη κάτι που δεν το ήθελε ο Θεός. Είχε καρδιά αρκετά ευαίσθητη, που συνελάμβανε τις πραγματικές κινήσεις του εχθρού». Για την δεύτερη έγραψα, μεταξύ των άλλων: «Ήταν μια απλή γυναίκα του λαού, αλλά η λειτουργικότητά της ήταν αρκετά μεγάλη. Λειτουργούσε στην κοινωνία σαν τα ζωντανά και υγιή πνευμόνια. Ανέπνεε η ίδια και βοηθούσε και άλλους να αναπνέουν. Ήταν απλή γυναίκα του λαού, αλλά η σοφία της ήταν μεγάλη. Είχε σοφία πέρα από την ανθρώπινη γνώση. Η σοφία της ήταν καρπός της άγνωστης γνώσης. Ο βίος της ήταν απαύγασμα της πονεμένης Ρωμηοσύνης. Η ζωή της ήταν ένας πόνος και μια χαρά, ένας σταυρός και μία ανάσταση. Μπορεί να πη κανείς ότι ήταν σάρκωση του μαρτυρικού μας Γένους. Είχε μητρική καρδιά. Η καρδιά της χτυπούσε για όλους, όχι απλώς για να συντηρήση την βιολογική ζωή, αλλά για να στηρίξη τον κόσμο. Μπορεί να πη κανείς ότι ήταν μια μάνα της ανθρωπότητος. Γι’ αυτό αγαπούσε και την Παναγία, γιατί την καταλάβαινε. Ώρες ολόκληρες προσευχόταν για όλο τον κόσμο. Δεν ξεχώριζε εχθρούς και φίλους, συγγενείς και αγνώστους. Γι’ αυτήν όλοι ήταν γνωστοί. Προσευχόταν για τον Πατριάρχη, για τους επισκόπους, τους ιερείς, τους μοναχούς, τους ιεραποστόλους και όλο τον κόσμο. Προσευχόταν περισσότερο για τους νεκρούς. Έτσι ένοιωθε πραγματικά την ενότητα του κόσμου, χωρίς ρομαντισμούς και ψευδαισθήσεις. Η προσευχή της ξεχύλιζε με κλάματα, με δάκρυα. Είχε καρδιά ευαίσθητη. Διάβαζε και κουβέντιαζε με την καρδιά. Είχε μια πολύ μεγάλη ευαισθησία. Και αυτό δεν ήταν απλώς μια γυναικεία ευαισθησία, αλλά συνδυασμένο με ανδρεία και γενναιότητα αποτελούσε μια αρμονία και ισορροπία. Πίστευε στην μεγάλη αγάπη του Θεού και μπορούσε εύκολα να παρηγορήση τον κάθε πονεμένο. Αυτή που πέρασε τόσους πόνους, γνώριζε τρόπους παρηγοριάς. Και η αγάπη της προς την Παναγία ήταν καρπός αυτής της ευαίσθητης και στοργικής καρδιάς. Δεν ήξερε τί θα πη «δικαίωμα». Γνώριζε καλά το καθήκον, το καθήκον της αγάπης και της αρχοντιάς. Η ζωή της ήταν δόσιμο ολοκληρωτικό. Προσφορά. Αγαπούσε και κουραζόταν. Ήξερε να αγαπά και ήξερε να το εκφράζη. Και οι μικρές της αδυναμίες ντυνόταν με ωραία φορεσιά. Γι’ αυτό φαινόταν και αυτές ωραίες. Πώς να ξεχάσης την θυσία και την προσφορά; Πώς να λησμονήσης την απλόχερη αρχοντιά; Ζούσε μέσα στο Φως του Θεού, στο φως της αγάπης και της ελπίδας, της υπομονής και της καρτερίας, του πόνου και της χαράς. Ακατάπαυστη προσευχή της ήταν το Όνομα του Χριστού. Μέσα της κυκλοφορούσαν όλοι οι χυμοί της Παράδοσης, της Ορθόδοξης Παράδοσης. Έπινε γάλα όχι από κουτιά, αλλά από τον ζωντανό μαστό της Εκκλησίας». Αυτά δείχνουν την αρχοντιά της Ρωμηοσύνης, που διασώζεται μέχρι σήμερα. Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης που μας υπέδειξε την αξία της Ρωμηοσύνης, αλλά και έκανε έρευνες για να παρουσιάση την διαφορά μεταξύ του Ρωμηού και του Φράγκου, σκιαγραφεί παραστατικά την ουσία της Ρωμηοσύνης και την αξία του Ρωμηού. Θα παραθέσω σημαντικά κομμάτια χωρίς να τα αναλύσω. «Η Ρωμηοσύνη δεν αποδεικνύεται. Περιγράφεται. Δεν χρειάζεται απολογητάς. Είναι απλώς αυτό που είναι. Το δέχεται κανείς ή το απορρίπτει. Δια τούτο τα παιδιά των Ρωμηών ή παρέμενον πιστοί και σκληροί Ρωμηοί ή εφράγκευον ή ετούρκευον. Και σήμερον άλλοι παραμένουν Ρωμηοί, άλλοι όμως αμερικανεύουν, ρωσεύουν, φραντσεύουν, αγγλεύουν, δηλαδή γραικεύουν». «Ο Ρωμηός ονειροπόλος και αφελής δεν είναι. Αλλά ουδέποτε γίνεται πνευματικώς ή σωματικώς δούλος του συμμάχου. Γίνεται σύμμαχος πιστός εις τα συμπεφωνημένα αλλά ιδεολογικώς αδέσμευτος. Τούτο όμως δεν σημαίνει πάλιν ότι δέχεται μόνον τα ρωμαίϊκα και τίποτε το ξένον. Δέχεται ο,τιδήποτε το καλόν και το κάμνει ρωμαίϊκον. Όπως γίνεται σύμμαχος με όποιον συμφέρει εθνικώς, κατά τον ίδιον τρόπον αποκτά όλα όλα χρειάζονται από την σοφίαν των επιστημόνων του κόσμου, αλλά τα προσαρμόζει εις τον ρωμαίϊκον πολιτισμόν του. Ουδέποτε συγχέει τας θετικάς επιστήμας με τον πολιτισμόν, αφού γνωρίζει ότι και ο βάρβαρος δύναται να έχη ή να αποκτήση και να προαγάγη τας θετικάς επιστήμας, δια να χρησιμοποιήση αυτάς εις την υποδούλωσιν και καταστροφή των ανθρώπων. Δια τούτο ο Ρωμηός γνωρίζει ότι είναι πνευματικός ηγέτης και εις αυτούς που είναι ως τεχνοκράται και ως οικονομική δύναμις ηγέται». «Ναι μεν ο Ρωμηός έχει απόλυτον πεποίθησιν εις την Ρωμηοσύνην του, αλλά ούτε φανατικός ούτε μισαλλόδοξος είναι και ούτε έχει καμμίαν ξενοφοβίαν. Αντιθετως αγαπά τους ξένους ουχί όμως αφελώς. Τούτο διότι γνωρίζει ότι ο Θεός αγαπά όλους τους ανθρώπους και όλας τας φυλάς και όλα τα έθνη χωρίς διάκρισιν και χωρίς προτίμησιν. Ο Ρωμηός γνωρίζει ότι η Ρωμηοσύνη του κατέχει την αλήθειαν και είναι η υψίστη μορφή των πολιτισμών. Αλλά κατανοεί άριστα το γεγονός ότι ο Θεός αγαπά τον Ρωμηόν, όχι όμως περισσότερον από τους άλλους. Ο Θεός αγαπά τον κάτοχον της αληθείας αλλ’ εξ ίσου αγαπά τον κήρυκα του ψεύδους. Αγαπά τον άγιον, αλλ’ αγαπά εξ ίσου ακόμη και τον διάβολον. Δια τούτο η Ρωμηοσύνη είναι αυτοπεποίθησις, ταπεινοφροσύνη, και φιλότιμον και όχι κίβδηλος αυτοπεποίθησις, ιταμότης και εγωϊσμός. Ο ηρωϊσμός της Ρωμηοσύνης είναι αληθής και διαρκής κατάστασις του πνεύματος και όχι αγριότης, βαρβαρότης και αρπακτικότης. Οι μεγαλύτεροι ήρωες της Ρωμηοσύνης συγκαταλέγονται μεταξύ των αγίων». Πραγματικά, Ρωμηοί είναι οι μεγάλοι άγιοι που μετέχουν της καθαρτικής, φωτιστικής και θεοποιού ενεργείας του Θεού και μέσα από αυτήν την μέθεξη αγιάζουν όλον τον τρόπο ζωής, προσωπικής και κοινωνικής, δημιουργούν πολιτισμό και αναπτύσσουν τις τέχνες, προσλαμβάνουν και τα νέα στοιχεία ζωής και τα εντάσσουν μέσα στον αυθεντικό τρόπο ζωής της Ρωμηοσύνης. Θέλουμε να παραμείνουμε στην Ευρώπη ως Ρωμηοί για να μην χάσουμε την ανθρωπιά μας και να βοηθήσουμε όσους Ευρωπαίους αναζητούν την Ρωμηοσύνη, της προ του Καρλομάγνου Ευρώπης. Με αυτές τις προϋποθέσεις καταλαβαίνουμε καλά ότι δεν ανήκουμε ούτε στην Ανατολή ούτε στην Δύση, αλλά ζούμε σε Ανατολή και Δύση, όντες Ρωμηοί στο φρόνημα και την ζωή. «Η Ρωμηοσύνη θα χαθεί όντις ο κόσμος λείψει» (ΚΩΣΤΑ ΓΑΝΩΤΗ, ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ)

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ, ΕΜΠΑΘΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΜΩΝ ΚΑΤ ΕΜΟΥ ΨΕΥΔΟΚΑΘΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΨΕΥΤΟΑΦΟΡΙΣΜΩΝ (2005, 2007 ΚΑΙ 2009)

ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟΝ ΑΓΙΩΝ ΚΗΡΥΚΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΛΙΤΤΗΣ ΚΑΤΩ ΗΛΙΟΥΠΟΛΕΩΣ commented on "ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΨΕΥΔΟΣΥΝΟΔΟΝ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΕΙΛΑΣΑΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΝ ΚΗΡΥΚΟΝ ΤΗΝ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 3296/23.1.2009 ΨΕΥΔΟΑΠΟΦΑΣΙΝ ΠΕΡΙ ΔΗΘΕΝ "ΑΦΟΡΙΣΜΟΥ" ΤΟΥ" Jun 5, 2025 Β) Ἐρχόμαστε, τώρα, στὸν ἄλογο (ἄδικο, ἐμπαθῆ καὶ παράνομο-μὴ Κανονικό) ἀφορισμό. Αὐτὸς εἶναι βίαια τοῦ χριστιανοῦ ἀποβολὴ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, χωρὶς ἀποδεδειγμένο ἀδίκημα. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀποβολὴ εἶναι πράξη εἰδεχθὴς ἐνώπιον Κυρίου Παντοκράτορος, ἀνελεήμων καὶ καταλύουσα τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἐλευθερία, δυὸ κατ’ ἐξοχὴν χαρισματικὲς καταστάσεις τοῦ πιστοῦ χριστιανοῦ καὶ χαρακτηριστικὰ τῆς χριστιανικῆς βιοτῆς μεγέθη. Διότι ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο ἐπιβολὴ τοῦ ἀφορισμοῦ, ἐξευτελίζει τὴν ἐλευθερία καὶ ποδοπατεῖ τὴν ἀγάπη τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀφοῦ ὁποιαδήποτε ἀναπόδεικτη ὑποψία ἢ καὶ κάποιο λάθος ἢ καὶ ἕνα παράπτωμα, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπισύρει τὴν ποινὴ τοῦ ἀφορισμοῦ, ὁπότε, στὴν περίπτωση αὐτὴ ὁ ἀφορισμὸς χάνει τὴν θεραπευτικὴ σημασία του, καθίσταται χαρακτῆρα δικανικοῦ, δηλ. τιμωρία τὴν ὁποία συναντᾶμε κατ’ ἐξοχὴν στὴ Δυτικὴ Ἐκκλησία, ποὺ ἔχει διαστρέψει τὴν φιλάνθρωπη θέση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καὶ μάλιστα ἐκδικητικῆς χροιᾶς. Ὁ κάτω ἀπ’ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις ἐπιβαλλόμενος ἀφορισμός -ἡ ἔσχατη ποινὴ τῆς Ἐκκλησίας γιὰ ἐξαιρετικὰ ὁριακὲς περιπτώσεις- καταντᾶ ἀντιχριστιανικὴ πράξη, διότι τὴν ἐπιβολή της τὴν ὑπαγορεύει ἡ σκοπιμότητα ἢ ἡ ἐμπάθεια, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἀνάλογο ἀδίκημα, ἀντίθετα αὐτὸ ἐφευρίσκεται προκειμένου νὰ καλύψει ποικίλες σκοπιμότητες ἢ ἀταξίες καὶ τὸν ἐγωϊσμὸ ἐκείνων ποὺ τὸν ἐπιβάλλουν. Ἐπικαλοῦμαι καὶ πάλι τὸν ἱ. Χρυσόστομο: «Τὰ γὰρ αἱρετικὰ δόγματα… ἀναθεματίζειν χρὴ καὶ τὰ ἀσεβῆ δόγματα ἐλέγχειν», ὅμως «πᾶσαν φειδῶ ἀνθρώπων ποιεῖσθαι (=νὰ δεικνύομεν ὅμως κάθε εὐσπλαχνίαν διὰ τοὺς ἀνθρώπους) καὶ εὔχεσθαι ὑπὲρ τῆς αὐτῶν σωτηρίας». Καὶ ἀλλοῦ: Οἱ Πατέρες «τὰς μὲν αἱρέσεις διήλεγχον καὶ ἀπέβαλλον, οὐδενὶ δὲ τῶν αἱρετικῶν ταύτην ἐπιτιμίαν προσῆγον». Καὶ ὁ Ἀπ. Παῦλος εἰς δύο μόνον περιπτώσεις τὸ ἀνάθεμα «ἐξ ἀνάγκης φαίνεται εἰπών, οὐχ ὁριστικῷ δὲ προσώπῳ» (=δὲν τὸ ἀπέδωσε σὲ συγκεκριμένο πρόσωπο). Καὶ ὄχι μόνο αὐτό, ἀλλὰ ἔλεγε: «Ηὐχόμουν αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου». Τί λοιπόν, ἐκεῖνο (τὸν ἀναθεματισμό) ποὺ τόσο δύσκολα ἔκαναν οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ Πατέρες «σὺ τολμᾶς ταῦτα ποιεῖν ἐναντία τοῦ δεσποτικοῦ θανάτου διαπραττόμενος;» (=ἐνεργῶν ἀντίθετα ἀπὸ τὸν σκοπὸν τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ἡ σωτηρία τοῦ πιστοῦ;). “Τὸ γὰρ ἀνάθεμα παντελῶς τοῦ Χριστοῦ ἀποκόπτει”. »Γι’ αὐτὸ καὶ ἐκεῖνοι ποὺ τολμοῦν νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ ἀνάθεμα, χωρὶς νὰ …εἶναι τοῦτο ἐπιβεβλημένο ἐξ ἐσχάτης ἀνάγκης, εἶναι ἄνθρωποι φοβεροὶ ὡς πρὸς τὴν κακίαν, ἀφοῦ χρησιμοποίησαν ὡς ἄλλοι κλέπτες τὸ ἀνῆκον εἰς τον …Κριτὴ Ἰησοῦ Χριστὸ δικαίωμα, νὰ κρίνει τοὺς ἀνθρώπους, αὐτοὶ λοιπόν, «εἰς παντελῆ ὄλεθρον ἀπάγουσιν ἑαυτούς» (Χρυσοστόμου Ἰω., Περὶ τοῦ μὴ δεῖν ἀναθεματίζειν, Πατερικαὶ Ἐκδ. «Γρ. ὁ Παλαμᾶς», ΕΡΓΑ 31, σελ. 462, 451-452).

ΠΟΙΟΙ ΚΑΜΝΟΥΝ ΣΧΙΣΜΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΘΕΟΔΩΡΟΝ ΤΟΝ ΣΤΟΥΔΙΤΗΝ

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ» ΑΝΘΟΛΟΓΙΟΝ - ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟΥ «ΓΝΩΣΕΣΘΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ» Ἐκδίδεται εἰς τά πλαίσια τῆς Ὀρθοδόξου Ἱεραποστολῆς καί διανέμεται εἰς τούς Ι.Ναούς Ἅγ. Δημήτριο (Μητροπ. Χρυσάνθου 10 καί Λιοσίων 100, ‘Αχαρναί. Τηλ. 210.2466057), Παναγίας ‘Αθηνιωτίσσης –Νεομαρτύρων (Ἀνδρ. Συγγροῦ τέρμα, περιοχή Πλάτωνος Ἀχαρνῶν. Τηλ. 210. 2446672), Ἁγ. Σπυρίδωνος (Λεωφ. Καρέα 56) καί Ἁγ. Αἰκατερίνης (Περιοχή Σταμάλα, Λεωφόρος Κορωπίου Μαρκοπούλου 28ο χιλιόμ..Τηλ. 210.6020176 - 210. 6021467) ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ: ΤΟΜΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟΣ - ΑΡΙΘΜ. ΦΥΛΛΟΥ 501 – ΜΑΪΟΣ 2006 Σημείωσις: Ἡ παροῦσα σειρά τῶν «Πνευματικῶν Θησαυρισμάτων» ἀφιεροῦται εἰς τόν μέγαν Πατέρα, διδάσκαλον,καί Ὁμολογητήν τῆς Ὀρθοδοξίας, Ἅγιον Θεόδωρον τόν Στουδίτην, ἐκ τῆς διδασκαλίας τοῦ ὁποίου κυρίως προτιθέμεθα νά ἀντλήσωμεν τά ἀγωνιστικά «Πνευματικά Θησαυρίσματα» καί Μηνύματα διά τόν παρόντα 11ον Τόμον, χωρίς βεβαίως νά παραθεωρήσωμεν καί ἄλλων Πατέρων τήν Διδασκαλίαν. Ὁ ἀγών καί ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου εἶναι σήμερον λίαν ἐπίκαιρος διά τόν ὑπέρ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ‘Αληθείας καί Ὁμολογίας διεξαγόμενον Ἀγῶνα τῶν Ὀρθοδόξων. ΠΟΙΟΙ ΚΑΜΝΟΥΝ ΣΧΙΣΜΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΘΕΟΔΩΡΟ ΤΟΝ ΣΤΟΥΔΙΤΗ Ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης γράφει πρός Βασίλειον Μοναχόν: «Οὐκ ἐσμέν ἀποσχισταί, ὦ θαυμάσιε, τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίας΄ μήποτε τοῦτο πάθοιμεν΄ ἀλλ’ εἰ καί ἄλλως ἐν πολλοῖς ἁμαρτήμασιν τυγχάνομεν. Ὅμως ὁμόσωμοι αὐτῆς καί τρόφιμοι μετά τῶν θείων δογμάτων΄ καί τούς κανόνας αὐτῆς καί διατυπώσεις γλιχόμεθα φυλάττεσθαι. Τό δέ ταράττειν καί ἀποσχίζειν ἀπ’ αὐτῆς, τῆς μηδεμίαν ἐχούσης ἀληθῶς κηλῖδα ἤ ρυτίδα κατά τε τόν τῆς πίστεως λόγον καί τόν τῶν κανόνων ὅρον, ἀπ’ ἀρχῆς αἰῶνος καί μέχρι τοῦ δεῦρο, ἐκείνων ἐστίν, ὧν ἡ πίστις τό ἐνδιάστροφον ἔχει, καί ὁ βίος τό ἀκανόνιστον καί ἄθεσμον΄ ὧν εἷς ἐστίν καί ὁ ‘Ιωσήφ ὁ τόν μοιχόν σταφανώσας΄ οἵ τε τούτῳ ὡς ἀμέμπτῳ ἀνεχόμενοι συλλειτουργεῖν, καίμήν καί οἱ συνιστῶντες αὐτόν ὡς ἀθώως ἱερουργοῦντα» (Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης, PG, 99, 997 C, Πρός Βασίλειο Μοναχό). Ἐπίσης γράφει πρός τόν Νικηφόρον Πατριάρχην: «Οὐκ ἐσμέν ἀποσχισταί, ὦ ἁγία κεφαλή, τῆς τοῦ Θεοῦ ‘Εκκλησίας΄ μήποτε τοῦτο πάθοιμεν. Ἀλλ’ εἰ καί ἄλλως ἐν πολλοῖς ἁμαρτήμασιν ὑπάρχομεν, πλήν ὀρθόδοξοι καί τῆς Καθολικῆς ‘Εκκλησίας τρόφιμοι, πᾶσαν αἵρεσιν ἀποβαλλόμενοι, καί πᾶσαν καθολικήν καί τοπικήν σύνοδον ἐγκεκριμένην ἀποδεχόμενοι΄ οὐ μήν ἀλλά καί τάς παρ’ αὐτῶν ἐκφωνηθείσας κανονικάς διατυπώσεις. Μηδέ γάρ τέλειον εἶναι ὀρθόδοξον, ἀλλ’ ἐξ ἡμισείας, τόν τήν πίστιν ὀρθήν οἰόμενον ἔχειν, τοῖς δέ θείοις κανόσιν μή ἀπευθυνόμενον». (Ἁγίου Θεοδώρου Στουδίτου, PG 99, 989 A, Πρός Νικηφόρον Πατριάρχην). Ἐπίσης γράφει: «Τό γάρ μή ἔχειν σπίλον ἤ ρυτίδα (ἡ ἐκκλησία), ἵνα καί πάλιν εἴπωμεν οὕτω νοείτω΄ τό μή προσιεμένην τά τε ἀσεβῆ δόγματα καί τά ἀκανόνιστα ἐγχειρήματα. Οὐ μήν ἀλλά καί τά ἐν τοῖς αὐτουργοῦσι τά ἀπηγορευμένα συμφονήματα, ὡς που φησίν, ὀ θεῖος Βασίλειος΄ πρός ἅ Παῦλος ὁ μέγας, οὐδέ συνεστιᾶσθαι τοῖς τοιούτοις παραχωρεῖ/’Επεί ἀπό τῶν ἀποστόλων καί κατόπιν, πολλαχῶς πολλαί αἱρέσεις προσερράγησαν αὐτῆ΄ (πολλές αἱρέσεις ἐκτύπησαν τήν Ἐκκλησία) καί ρυπάσματα ἄθεσμα καί ἀκανόνιστα ἐπεπόλεσαν (ἐμφανίστηκαν, ἐπεκράτησαν προσωρινά) ὥσπερ καί τό νῦν΄ ἀλλά μήν αὐτῆ τῶ προειρημένῳ τρόπῳ ἄσχιστος καί ἀμώμητος διαμεμένηκε, καί διαμενεῖ ἕως τοῦ αἰῶνος, ὑπεξαιρομένων καί ἀποπεπμπομένων ἀπ’ αὐτῆςτῶν κακῶς φρονησάντων ἤ πραξάντων΄ ὥσπερ ἐξ’ ἀσείστου καί παραλίου πέτρας τά προσρήσοντα κύματα». ( Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου, PG 99, 1001). Συμπερασματικῶς καί συμβουλευτικῶς γράφει: «Διό ὑπομιμνήσκω ὡς ἐλάχιστος ἀδελφός καί τέκνον, μή σιγήσωμεν, ἵνα μή κραυγή Σοδόμων γενώμεθα΄ μή φεισώμεθα τῶν κάτω, ἵνα μή ἀπολέσωμεν τά ἄνω΄ μή θῶμεν σκάνδαλον τῆ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἥτις ἐστίν καί ἐν τρισίν ὀρθοδόξοις ὁριζομένη κατά τούς ἁγίους΄ ἵνα μή τῆ ἀποφάσει τοῦ Κυρίου καταδικασθῶμεν». (Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου PG 99, 1049 B).

ΠΕΡΙ ΑΙΔΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΩΝΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΠΕΡΙ ΑΙΔΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΩΝΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΘΕΙΩΝ ΠΡΟΣΩΠ IP Address: 94.71.131.199 Πρό δεκαετίας ἴσως καί περισσότερον, πρῶτοι οἱ Φλωρινικοί, κατόπιν οἱ Νικολαίτες, μεθ' οὕς ὁ ὄπισθεν αὐτῶν "κρυπτόμενος", ως συμπεραίνομεν ἀπό ἔγκυρες πληροφορίας πού εφθασαν με΄χρις ἡμῶν, νεοημερολογίτης Μητροπολίτης τῆς Ναυπάκτου Ἱερόθεος Βλάχος, καί τέλος ὁ κ. Δημήτριος Κάτσουρας, αφού ἐπί σειράν ετῶν ἐξήντλησαν τά περί τῆς διατυπώσεως τοῦ θεολόγου Ελευθερίου Γκουτζίδη "περί ἀνάρχου αιωνίας ἀοράτου εκκλησίας, ὠς κοινωνίας προσώπων εν τω Τριαδικώ Θεῶ", "ἐπιχειρήματά" των, ὡς δῆθεν οὔσης πατερικῶς ἀμαρτύρου κατ' ἀρχήν, καινοτομίας εἰς τήν συνέχειαν, Τριαδολογικῆς αιρέσεως κατόπιν, τέλος κατέληξαν, ἄνευ οὐδεμιᾶς καί πάλιν πατερικῆς τεκμηριώσεως καί ἀποδείξεως, εἰς τήν ἐντελῶς ἀόριστον θεώρησιν ὅτι "ὁ ὁμιλῶν περί κοινωνίας προσώπων εἰς τόν Τριαδικόν Θεόν, κηρύττει Τριαδολογικήν αἵρεσιν, εἶναι αἰρετικός, εχει παποοικουμενιστικήν αντίληψιν περί τοῦ Τριαδολογικοῦ δόγματος καί ἄλλα τοιαῦτα...» Ἐμεῖς ἐπικαλεσθήκαμε ἐπί δεκαπενταετίαν ὅλην καί παραθέσαμε πληθώραν ἁγιοπατερικῶν τεκμηρίων, ἀλλά καί γνωμῶν δογματολόγων διδασκάλων καί καθηγητῶν, αὐτοί ὅμως ἀπέρριψαν τά πάντα, διότι προφανῶς δέν τούς ἐβόλευαν εις τά επιχειρήματά των (μᾶλλον εἰς τήν σκευωρίαν των), καί θά παραθέσωμεν καί ἄλλα. Ἐπί τοῦ παρόντος περιοριζόμεθα εἰς ἕν μικρόν κείμενον γνώμην ἐπί τοῦ θέματος τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, καί ὀψόμεθα; «Ἤδη ἀπό τόν Δ΄ αἰῶνα ὁ Μέγας Βασίλειος ἀναφέρει ὅτι ἡ ἐν χρόνω φανέρωση τῆς ἀίδιας καί προαιώνιας κοινωνίας καί περιχωρήσεως τῶν θείων προσώπων "κατά δέ τό ἄπειρον καί ἀκατάληπτον καί τό ἀκτίστως εἶναι μηδενί τόπω περιειλῆφθαι καί πᾶσι τοῖς τοιούτοις μηδεμίαν εἶναι παραλλαγήν ἐν τῆ ζωοποιῶ φύσει .... ἀλλά τινα συνεχῆ καί ἀδιάσπαστον κοινωνίαν ἐν αὐτοῖς θεωρεῖσθαι" ... (Ἐπιστολή 38, ἔκδ. Curtonne, Saint Basile, Lettrew, t.I, s. 85). (Παράβαλε καί:'Αμφιλοχίου Ράντοβιτς, Τό μυστήριον τῆς Ἁγίας Τριάδος, σ. 171). Edited at 2012-12-24 03:12 pm (local) Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού Κεφάλαια Περί Αγάπης (Δεύτερη Εκατοντάδα) 29. Όταν ο Κύριος λέει: «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα» (Ιω. 10, 30), εννοεί την ταυτότητα της ουσίας. Κι όταν πάλι λέει: «Εγώ είμαι στον Πατέρα κι ο Πατέρας σ’ εμένα» (Ιω. 14, 11), φανερώνει ότι οι υποστάσεις είναι αχώριστες. Οι τριθεΐτες λοιπόν, που χωρίζουν τον Υιό από τον Πατέρα, πέφτουν σε διπλό γκρεμό. Όταν λένε ότι ο Υιός είναι αιώνιος όπως και ο Πατέρας, Τον χωρίζουν όμως από Αυτόν, αναγκάζονται να πουν ότι δεν γεννήθηκε από τον Πατέρα και να πέσουν στην παραδοχή τριών Θεών και τριών αρχών. Όταν λένε ότι ο Υιός γεννήθηκε από τον Πατέρα, αλλά Τον χωρίζουν από Αυτόν, αναγκάζονται να πουν ότι δεν είναι αιώνιος όπως ο Πατέρας και να θέσουν στην εξουσία του χρόνου τον Κύριο των χρόνων. Γιατί, καθώς λέει ο μέγας Γρηγόριος, πρέπει και σε ένα Θεό να πιστεύομε, και τις τρεις Υποστάσεις να ομολογούμε, και την κάθε μία με την ιδιότητά της. Γιατί, ναι μεν η θεότητα διαιρείται, αλλά αδιαιρέτως. και ενώνεται, αλλά διαιρετώς, όπως λέει ο ίδιος Γρηγόριος. Και για τούτο, είναι υπέρλογη και η διαίρεση και η ένωση. Γιατί, τι παράδοξο θα ήταν, αν όπως ο άνθρωπος με τον άνθρωπο, έτσι ενώνονταν και χωρίζονταν ο Υιός με τον Πατέρα και τίποτε περισσότερο;

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΣΧΑΤΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

Κήρυξ Γνησίων Ορθοδόξων 7 ώρ. · Κοινοποιήθηκε στους εξής: Οι φίλοι σας Το πνεύμα της Αποστασίας στους έσχατους καιρούς κατά την ερμηνεία του Αγίου Επισκόπου Θεοφάνους του Εγκλείστου ''Στους έσχατους καιρούς ένα μόνον μέρος θα κρατήσει την γνήσια πίστη, όπως την παρέδωσαν οι Άγιοι Απόστολοι και την διατηρεί η Ορθόδοξος Εκκλησία...'' ...Ο Απόστολος ὁμιλεῖ σαφῶς περὶ τῆς Ἀποστασίας, ἡ ὁποία θὰ συμβῆ στὶς ἔσχατες ἡμέρες, πρὶν ἀπὸ τὴν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. Περὶ αὐτῆς ἀναφέρεται καὶ σὲ ἄλλες Ἐπιστολές του. Στὴν Πρώτη πρὸς Τιμόθεον γράφει: «Τὸ δὲ Πνεῦμα ῥητῶς λέγει ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύμασι πλάνοις καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων» (Α’ Τιμ. δ’ 1). Ὁμοίως γράφει ὁ αὐτὸς στὴν Β’ Τιμ. γ’ 1 καὶ ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Πέτρος στὴν Β’ Πέτρ. γ’ 1. Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Ἰούδας μαρτυρεῖ, ὅτι ὅλοι οἱ Ἀπόστολοι ὡμίλησαν περὶ αὐτοῦ μὲ τὸν ἴδιο τρόπο: «Μνήσθητε τῶν ρημάτων τῶν προειρημένων ὑπὸ τῶν ἀποστόλων καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅτι ἔλεγον ὑμῖν ὅτι ἐν ἐσχάτῳ χρόνῳ ἔσονται ἐμπαῖκται κατὰ τὰς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας πορευόμενοι τῶν ἀσεβειῶν. Οὗτοί εἰσιν οἱ ἀποδιορίζοντες, ψυχικοί, Πνεῦμα μὴ ἔχοντες» (Ἰούδ. 17—19). Καὶ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος προεῖπε, ὅτι στὸ τέλος τοῦ κόσμου «πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐγερθήσονται καὶ πλανήσουσι πολλούς, καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν» (Ματθ. κδ’ 11—12), καὶ ὅτι ὅταν θὰ ἔλθη «ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;» (Λουκ. ιη’ 😎. Σύμφωνα μὲ αὐτὲς τὶς διαβεβαιώσεις, διαγράφεται στὸν νοῦ μας μία ἐντελῶς ἀπογοητευτικὴ εἰκόνα τῆς ἠθικοθρησκευτικῆς καταστάσεως τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἐσχάτου καιροῦ. Τὸ Εὐαγγέλιο θὰ εἶναι γνωστὸ σὲ ὅλους. Καὶ ἕνα μὲν μέρος τοῦ κόσμου θὰ μείνη στὴν ἀπιστία, τὸ ἄλλο δὲ μέρος θὰ δημιουργήση κυρίως αἱρέσεις, ποὺ δὲν θὰ ἀκολουθοῦν τὴν θεοπαράδοτη διδασκαλία καὶ θὰ κτίζουν μία δική τους πίστι βασισμένη στὴν δική τους φαντασία, ἄν καὶ [φαινομενικὰ στηριγμένη] στὴν βάσι τῶν λόγων τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Αὐτὲς οἱ αὐτο-επινοημένες πίστεις θὰ γίνωνται ἀναρίθμητες. Τὴν ἀρχή τους ἔθεσε ὁ Πάπας. Συνέχισαν τὸ ἔργο του ὁ Λούθηρος καὶ ὁ Καλβῖνος. Τὸ θεμέλιο, τὸ ὁποῖο ἔθεσαν αὐτοί, τὴν προσωπικὴ δηλαδὴ ἐπίτευξι τῆς πίστεως μόνον ἐπὶ τῆς Γραφῆς, ἔδωσε ἰσχυρὴ ὤθησι γιὰ τὴν ἐπινόησι πίστεων. Καὶ τώρα [δεύτερο μισὸ τοῦ ΙΘ’ αἰ.] ὑπάρχουν πάρα πολλὲς Ὁμολογίες, οἱ ὁποῖες θὰ γίνουν περισσότερες. Κάθε κράτος θὰ ἔχη τὴν δική του πίστι, ὕστερα κάθε νομός, κάθε πόλις καὶ στὸ τέλος πιθανὸν κάθε μυαλὸ θὰ ἔχη τὴν δική του ὁμολογία. Διότι ὅταν οἱ ἄνθρωποι δὲν δέχωνται τὴν θεοπαράδοτη πίστι, φτιάχνουν τὴν δική τους, διαφορετικὰ δὲν γίνεται. Καὶ ὅλοι θὰ ὀνομάζωνται «Χριστιανοί». Ἕνα μόνον μέρος θὰ κρατήση τὴν γνήσια πίστι, ὅπως τὴν παρέδωσαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι καὶ τὴν διατηρεῖ ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ αὐτοὺς οἱ περισσότεροι θὰ εἶναι Ὀρθόδοξοι μόνον κατ΄ ὄνομα. Στὴν καρδιά τους ὅμως δὲν θὰ ἔχουν τὴν τάξι (κατάστασι/διάθεσι), τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ ἡ πίστις, διότι θὰ ἔχουν ἀγαπήσει τὸν παρόντα αἰῶνα. Αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ εὐρύτατος χῶρος τῆς ἀποστασίας. Παντοῦ θὰ εἶναι ἀκουστὸ τὸ ὄνομα Χριστιανός. Παντοῦ θὰ ὑπάρχουν Ναοὶ καὶ ἱερὲς Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ θὰ εἶναι μόνον στὴν ἐπιφάνεια. Ἐντὸς αὐτῶν θὰ ὑπάρχη τελεία ἀποστασία. Στὸ ἔδαφος αὐτὸ θὰ γεννηθῆ καὶ θὰ αὐξηθῆ ὁ Ἀντίχριστος, μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιφανειακότητος, χωρὶς τὴν οὐσία τοῦ πράγματος. (…) Δέν θὰ τοποθετήσουν τὴν εἰκόνα τοῦ Θηρίου καὶ στοὺς ναούς; Ἐννοεῖται, ὅτι ἐφ΄ ὅσον θὰ γίνη εὐρυτάτη ἀποστασία ἀπὸ τὸν Χριστιανισμό, μαζὶ μὲ τοὺς Χριστιανοὺς θὰ καταλάβουν καὶ τοὺς ναούς, ὥστε σὲ αὐτοὺς θὰ εἶναι ἀδύνατον πλέον νὰ παραμείνη ἡ τάξις καὶ ἡ κατάστασις τῶν Χριστιανῶν. Ἑπομένως, θὰ τοποθετήσουν κάτι νέο, σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ νέου θεοῦ. Καὶ πρῶτα ἀπ΄ ὅλα τοῦτο σημαίνει τὴν ἐνθρόνισι τοῦ Ἀντιχρίστου στὸν ναό. Ὅπου αὐτὸς θὰ ἐμφανισθῆ προσωπικῶς, ἐκεῖ καὶ θὰ ἐνθρονισθῆ σὰν θεός. «Μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον, ὅτι ἐὰν μὴ ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον καὶ ἀποκαλυφθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας, ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ὁ ἀντικείμενος καὶ ὑπεραιρόμενος ἐπὶ πάντα λεγόμενον Θεὸν ἤ σέβασμα, ὥστε αὐτὸν εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ καθίσαι, ἀποδεικνύντα ἑαυτὸν ὅτι ἐστὶ Θεός» (Β’ Θεσ. β’ 3—4) (*) Μετάφρασις ἀπὸ τὸ ρωσικὸ πρωτότυπο: Ἐπισκόπου Θεοφάνους, Ἑρμνηνεία Ἐπιστολῶν Ἁγίου Ἀποστόλου Παύλου Πρὸς Φιλιππησίους καὶ Θεσσαλονικεῖς Α’ καὶ Β’, β’ ἔκδοσις, Μόσχα 1895, σελ. 491-492, 497 . (Πηγή: pneumatoskoinwnia)

ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Ἀνησυχητικὴ ἐξάπλωση τοῦ καπνίσματος στοὺς μαθητὲς 16 Δεκεμβρίου, 2024 Ἐνῶ μὲ νόμο ἀπαγορεύεται ἡ πώληση προϊόντων καπνοῦ σὲ ἀνηλίκους, δυστυχῶς τὰ φαινόμενα ἐξαπλώσεως τοῦ καπνίσματος σὲ μαθητὲς καὶ μαθήτριες Γυμνασίου, ἀκόμη καὶ Δημοτικοῦ σχολείου, διαρκῶς αὐξάνονται τὰ τελευταῖα χρόνια. Ἡ κ. Παρασκευὴ Κατσαούνου, ἀναπληρώτρια καθηγήτρια Πνευμονολογίας τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ μέλος τοῦ Δ.Σ. τῆς Ἑλληνικῆς Πνευμονολογικῆς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἔχει ἀποδυθεῖ σὲ ἕναν ἀγώνα ἐνημερώσεως τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων τῆς Ἀττικῆς γιὰ τὶς βλαβερὲς συν¬έπειες τοῦ καπνίσματος, σὲ συνέν¬τευξή της στὴν «Καθημερινή» (8-12-2024) προβαίνει σὲ ἀπαισιόδοξες διαπιστώσεις: «Δια¬πιστώνουμε ὅτι ὑπάρχει σημαντικὸς ἀριθμὸς μαθητῶν ποὺ κάνουν χρήση ἠλεκτρονικοῦ τσιγάρου (…). Ξεκινοῦν ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸ Δημοτικό, εὐτυχῶς ὄχι σὲ πολὺ ὑψηλὸ ποσοστό, ἀλλὰ στὸ Γυμνάσιο εἶναι πλέον πολὺ συνηθισμένο νὰ χρησιμοποιοῦν αὐτὰ τὰ προϊόντα. Ὅσο μικρότερος ξεκινήσει κανεὶς τὴ χρήση αὐτῶν τῶν οὐσιῶν, τόσο πιὸ σοβαρὲς εἶναι οἱ ἐπιδράσεις ποὺ δέχεται στὸν πνεύμονα, ἀλλὰ κυρίως στὸ νευρικὸ σύστημα, διότι ἡ ἀνάπτυξη τοῦ ἐγκεφάλου δὲν ἔχει ἀκόμη ὁλοκληρωθεῖ». Ἐπίσης ὁ κ. Γιῶργος Καραμπουτάκης, πρόεδρος τῆς Ἑταιρείας Ψυχικῆς Ὑγείας καὶ Κοινωνικῶν Παρεμβάσεων «Μίτος», ἐπισημαίνει χαρακτηριστικά: Οἱ ἔφηβοι ἀπομυθοποιοῦν τὸν κίνδυνο, ἐπειδὴ δὲν ἔχουν λάβει τὴ σωστὴ ἐκπαίδευση στὸ σπίτι τους. Ἐπίσης δὲν ἀντιλαμβάνονται τὶς ἐπιπτώσεις στὴν ψυχικὴ ὑγεία, καταθλιπτικὲς διαταραχές, αὐξημένο ἄγχος, αὐξημένη παρορμητικότητα καὶ διαταραχὲς συμ¬περιφορᾶς ποὺ ἐπέρχονται μαζὶ μὲ τὸν ἐθισμό. Ὅλα αὐτὰ μαζὶ μποροῦν νὰ δημιουργήσουν παραβατικὲς συμπεριφορὲς στὴν ἐφηβεία ἢ νὰ προκαλέσουν ἀκόμη κάποιο εἶδος κατάθλιψης ἢ καὶ αὐτοκτονικοῦ ἰδεασμοῦ, εἰδικὰ ὅταν γίνεται μία προσπάθεια διακοπῆς ἢ αὔξησης τῆς χρήσης τοῦ καπνοῦ». Ἡ συνέντευξη τῆς ἐφημερίδας περνᾶ καὶ στοὺς ἀνηλίκους: «Μπῆκα στὴν παρέα τους», ἀναφέρει ἡ Μαρία, 15χρονη μαθήτρια, ἡ ὁποία ἄρχισε νὰ καπνίζει ἀπὸ τὰ 13 της, «καὶ μὲ ρώτησαν ἂν ἤθελα νὰ δοκιμάσω τὸν ἀτμό. Σκέφθηκα: “Ἂς τὸ κάνω ἔστω μία φορὰ γιὰ νὰ δῶ πῶς εἶναι καὶ δὲν θὰ τὸ ξανακάνω”. Μετὰ ὅμως ἤθελα κι ἄλλο, κι ἄλλο, μέχρι ποὺ τὸ ξεκίνησα κανονικά. Πιστεύω ὅτι τὸ “vape” εἶναι μεγαλύτερη ἐξάρτηση ἀπὸ τὸ τσιγάρο, γιατὶ σοῦ προσφέρει καλύτερη γεύση. Ἐπίσης εἶναι εὔκολο νὰ τὸ βρεῖς παντοῦ». Εἶναι πραγματικὰ τόσο θλιβερὸ τὸ φαινόμενο, καθὼς μάλιστα διολισθαίνει συνεχῶς πρὸς τὶς μικρότερες ἡλικίες. Ἄλλο ἕνα ἀκόμη δυστυχὲς ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἀγωγῆς τῶν παιδιῶν καὶ τῶν προτύπων ζωῆς ποὺ αὐτὰ λαμβάνουν ἀπὸ τὰ σχολεῖα, τὰ ΜΜΕ, τὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτυώσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἄμεσο οἰκογενειακὸ καὶ κοινωνικὸ περιβάλλον τους. Ἂν οἱ παιδικὲς καὶ ἐφηβικὲς ψυχὲς δὲν ἔχουν νὰ τραφοῦν μὲ ὑψηλὲς πνευματικὲς ἀξίες καὶ ἰδανικά, μὲ τί θὰ γεμίσουν, ἂν ὄχι μὲ τὰ πιὸ εὐτελὴ καὶ ὑποβα¬θμισμένα προϊόντα μιᾶς ὑποκουλτούρας, ποὺ ὁδηγεῖ σὲ ψυχικὸ καὶ σωματικὸ μαρασμὸ καὶ ἐκφυλισμό; Τοὺς στερήσαμε τὸν Χριστό, τοὺς στερήσαμε τὰ νάματα τῆς ἑλληνορθόδοξης παραδόσεώς μας, καὶ τώρα μένουμε νὰ μετρᾶμε συντρίμμια πάνω σὲ «καμένη γῆ». Μέχρι πότε ἄραγε;