Οι αντικανονικές μεταθέσεις επισκόπων, οι προσωπικές φιλοδοξίες και οι οδυνηρές συνέπειες για την ειρήνη και την ενότητα της Εκκλησίας

[ Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου 2026 6:55 ΜΜ ] ⁨Νικολέτα⁩: Ο ΙΕ' ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ Α' ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Οι αντικανονικές μεταθέσεις επισκόπων, οι προσωπικές φιλοδοξίες και οι οδυνηρές συνέπειες για την ειρήνη και την ενότητα της Εκκλησίας Ο ΙΕ’ Κανόνας της εν Νικαία Α’ Οικουμενικής Συνόδου απαγορεύει τη μετάβαση επισκόπου ή πρεσβυτέρου ή διακόνου σε άλλη πόλη (δηλαδή σε άλλη εκκλησιαστική δικαιοδοσία). Προφανώς ήταν μια συνήθεια που επικρατούσε και τότε, κατά παράβαση προηγούμενων σχετικών Αποστολικών Κανόνων (βλ. 14ος και 15ος Αποστολικός Κανόνας). Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος αποφάσισε την ολοκληρωτική κατάργηση αυτής της συνήθειας επισημαίνοντας ότι, αν κάποιος επιχειρήσει κάτι τέτοιο ή αναλάβει ο ίδιος μια τέτοια ενέργεια, αυτή θα ακυρωθεί οπωσδήποτε («ἀκυρωθήσεται ἐξ ἅπαντος τὸ κατασκεύασμα») και ο κληρικός θα αποκατασταθεί στην Εκκλησία στην οποία χειροτονήθηκε (ἀποκατασταθήσεται τῇ ἐκκλησίᾳ, ἐν ᾗ […] ἐχειροτονήθη»). Ωστόσο, ο Κανόνας αυτός δεν περιορίζεται μόνο στη διατύπωση της απαγόρευσης. Πριν κάνει αναφορά στον σχετικό όρο, προβάλλει την αιτία που οδήγησε τους Πατέρες της Συνόδου να θεσπίσουν αυτόν τον Κανόνα: «*Διὰ τὸν πολὺν τάραχον, καὶ τὰς στάσεις τὰς γινομένας*». Η συνήθεια αυτή, δηλαδή το να μεταβαίνουν κληρικοί από μια επαρχία σε άλλη, προκαλούσε ταραχές, αναστάτωση και διχόνοιες μέσα στον εκκλησιαστικό χώρο. Γι' αυτό και οι Άγιοι Πατέρες, θέλοντας να αποτρέψουν τα σχίσματα και τον διχασμό, προχώρησαν στη θέσπιση του Κανόνα αυτού. Ο Άγιος Νικόδημος, ερμηνεύοντας τον Κανόνα, εξηγεί ότι πρέπει «νὰ ἀσηκωθῆ ἀπὸ τὸ μέσον μὲ τελειότητα ἡ συνήθεια […] διὰ τὰς πολλὰς ταραχάς καὶ ἀλληλομαχίας ὁποῦ ἐκ τῆς παραβάσεως ταύτης ἠκολούθησαν». Τη μετακίνηση κληρικών σε άλλες επαρχίες, όπου δεν ανήκαν, ακολουθούσαν αλληλομαχίες και τσακωμοί ανάμεσα στους πιστούς. Με άλλα λόγια, ως παρακοή στο θείο θέλημα και παράβαση των Κανόνων που οι Άγιοι Πατέρες νομοθέτησαν, η πράξη αυτή απέδιδε σάπιους καρπούς. Ο ΙΕ’ Κανόνας της Α’ Οικουμενικής Συνόδου δεν νομοθετήθηκε χωρίς λόγο, αλλά είχε ως σκοπό τη διαφύλαξη της ειρήνης και της τάξης μέσα στην Εκκλησία. Η μετακίνηση κληρικών από μία Εκκλησία σε άλλη δεν ήταν μια ενέργεια που περιοριζόταν σε προσωπικό επίπεδο, ούτε αποτελούσε ατομική επιλογή, αλλά επηρέαζε ολόκληρη την κοινωνία των πιστών. Δεν διετάρασσε μόνο την τοπική Εκκλησία, την οποία ένας επίσκοπος εγκατέλειπε, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούσε πρόβλημα και στην Εκκλησία στην οποία ο επίσκοπος μετέβαινε. Η ταραχή που προκαλούσε ήταν διπλή και όχι μόνο… Στην Εκκλησία της Κύπρου, το σχίσμα οριστικοποιήθηκε το 2023 όταν, ανήμερα της εορτής του Αγίου Κυριακού, ο Παρθένιος «διόρισε» παράνομα τον Γεράσιμο στη «Μητρόπολη Τριμυθούντος». Αυτός ο «διορισμός» υπήρξε η αρχή του πάρε-δώσε των επισκοπικών θρόνων μεταξύ Γεράσιμου και Παρθενίου. Είναι ολοφάνερο ότι πίσω από τις μεταθέσεις αυτές κρύβονταν οι προσωπικές φιλοδοξίες των εμπλεκομένων. Και όλοι γνωρίζουμε πού κατέληξε αυτή η κοροϊδία. Ο Γεράσιμος από Επίσκοπος Άργους βρέθηκε στη «Μητρόπολη Τριμυθούντος» και από εκεί στη «Μητρόπολη Κιτίου», που ο Παρθένιος εν τέλει του παραχώρησε με αντάλλαγμα τη διευθέτηση του ιδίου στο Ιάσιο…. Έτσι, αρχής γενομένης από τον αντικανονικό και παράνομο «διορισμό» του Γερασίμου προκλήθηκαν ταραχές και διχόνοιες στην Εκκλησία της Κύπρου, της Ρουμανίας, της Ελλάδας, της Αυστραλίας, της Αγγλίας. Από το γινάτι κάποιων ανθρώπων να επιβάλουν τα θέλω τους. Από την αδιαφορία κάποιων «αρμοδίων» για το ποίμνιο. Από την ανυπακοή στους Αγίους Πατέρες και την παράβλεψη των Ιερών Κανόνων. Αυτά προκάλεσαν το σχίσμα. Γι’ αυτό και η Σύνοδος της Νίκαιας υπήρξε απόλυτη χρησιμοποιώντας την ισχυρή διατύπωση ότι αυτή η συνήθεια πρέπει να καταργηθεί πλήρως («ἀναιρεθῆναι ὁλοσχερῶς»). Τέτοιες ενέργειες γίνονταν πάντοτε πηγή αναστάτωσης και διχασμού, σε αντίθεση με την αγάπη, την ομόνοια και την ειρήνη που επιθυμεί ο Χριστός, ο Οποίος είπε στους μαθητές Του «Εἰρήνη ὑμῖν». Οι Ιεροί Κανόνες, εκτός από το κριτήριο της αλήθειας, αποτελούν και τα όρια μέσα στα οποία διασφαλίζεται και περιφρουρείται η ειρήνη και η ενότητα της Εκκλησίας. Όσοι βγαίνουν εκτός αυτών των ορίων, παραβαίνοντας τους Κανόνες και θέτοντας ως προτεραιότητα τις προσωπικές τους επιθυμίες και φιλοδοξίες, λειτουργούν εις βάρος της ειρήνης και της ομόνοιας στην Εκκλησία του Χριστού και φέρουν ακεραία την ευθύνη για τον χωρισμό και το σχίσμα που οι πράξεις τους προκαλούν.