ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (ΓΙΑΤΙ ΤΟΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΝ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ 1821 ΕΝΩ ΕΜΕΙΣ ΑΚΟΜΗ ΔΥΣΚΟΛΕΥΟΜΑΣΤΕ ΝΑ ΤΟΝ ΚΑΤΑΛΑΒΟΥΜΕ;)

~ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ~ "Γιατί τον κατάλαβαν οι ήρωες του 1821 ενώ εμείς ακόμη δυσκολευόμαστε"🇬🇷 ✝️ 📜Εξοχώτατε! Ο έφορος των Δικαίων Θεός, επαρηγόρησε το ελληνικόν έθνος, και απέστειλε τον Σωτήραν του. η Πατρίς ησφαλίσθη διά των μεγάλων σου αρετών, και εγώ δεν εμπορώ να εκφράσω τα αισθήματα της χαράς, και της παρηγορίας μου. επολέμησα και πολεμώ διά την πατρίδα. αλλ΄η μόνη σου παρουσία, την ησφαλίζει από τους αναριθμήτους και φοβερούς κινδύνους. διορισμένος αρχηγός των κατά την Μεσσηνίαν στρατόπεδον, δεν δύναμαι επί του παρόντος να σου προσφέρω αυτοπροσώπως την υπόκλισήν μου, και ελπίζω να απολαύσω εντός ολίγου αυτήν την ευχαρίστησιν. σου προσφέρω δε διά της παρούσης μου, τον βαθύν σεβασμόν μου και την άκραν αφοσίωσίν μου. εις τας Σεβαστάς διαταγάς σου και ..... κατά πάντα ευπειθέστατος δούλος. Εκ της Μεσσηνίας στρατοπέδου τη 26 Ιανουαρίου 1828 ο πολίτης ~Νικήτας Σταματελόπουλος- Νικηταράς ο Τουρκοφάγος, επιστολή του προς τον Ιωάννη Καποδίστρια~⚔️ Όταν διαβάζει κανείς την επιστολή του Νικηταρά προς τον Ιωάννη Καποδίστρια, δεν συναντά απλώς ένα ιστορικό τεκμήριο αλλά έναν τρόπο σκέψης. Ο Νικηταράς δεν γράφει ως πολίτης ενός οργανωμένου κράτους, ούτε ως ιδεολόγος. Γράφει ως άνθρωπος που έχει ζήσει την απόλυτη διάλυση και βλέπει, για πρώτη φορά, την πιθανότητα μιας τάξης. Γι’ αυτό και ξεκινά με επίκληση στον Θεό. Όχι από ευσέβεια επίδειξης, αλλά επειδή έτσι κατανοεί την Ιστορία,ως χώρο όπου το δίκαιο και το άδικο έχουν σημασία. Για τον σημερινό αναγνώστη ή τουλάχιστον για κάποιους από αυτούς,αυτή η γλώσσα ξενίζει. Για τον άνθρωπο του 1821 όμως ήταν αυτονόητη. Οι αγωνιστές δεν διαχώριζαν την πολιτική από το υπαρξιακό νόημα. Δεν πολεμούσαν για θεσμούς αφηρημένους, αλλά για να σταθεί ξανά το Γένος όρθιο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Καποδίστριας δεν εμφανίζεται ως απλός κυβερνήτης, αλλά ως αναγκαίο πρόσωπο μετάβασης από τον αγώνα στο κράτος. Όταν ο Καποδίστριας φτάνει στην Ελλάδα το 1828, δεν παραλαμβάνει ένα κράτος σε δυσκολία, αλλά έναν χώρο εξαντλημένο. Τα χρόνια των εμφυλίων είχαν αφήσει πίσω τους καχυποψία, τοπικισμούς, οικονομική ερήμωση. Δεν υπήρχε ενιαία διοίκηση, ούτε σταθερή δικαιοσύνη, ούτε κοινό νόμισμα. Οι άνθρωποι που τον στήριξαν –με πρώτους τον Κολοκοτρώνη και τον Νικηταρά το έκαναν όχι επειδή αγνοούσαν την ελευθερία, αλλά επειδή είχαν μάθει με τον πιο σκληρό τρόπο πόσο εύκολα η ελευθερία καταστρέφεται όταν δεν συνοδεύεται από τάξη. Ο Καποδίστριας ανήκε στο ευρωπαϊκό κύμα της «άνοιξης των εθνών», αλλά δεν ακολούθησε τον συνηθισμένο δρόμο. Δεν πίστευε ότι όλα τα έθνη οφείλουν να βαδίσουν υποχρεωτικά στο ίδιο δυτικό μονοπάτι. Δεν αντιμετώπισε την ελληνική ιστορία ως κενό που έπρεπε να γεμίσει με έτοιμα σχήματα, αλλά ως συνέχεια που όφειλε να οργανωθεί πολιτικά. Το Βυζάντιο, η Ορθοδοξία, οι κοινοτικές* εμπειρίες δεν ήταν για εκείνον βαρίδια αλλά οι πρώτες ύλες κρατικής συγκρότησης. Εδώ ακριβώς γεννιέται και η σύγκρουση με τους εκσυγχρονιστές της εποχής του και με πολλούς σημερινούς επιγόνους τους. Για όσους πιστεύουν ότι η πρόοδος έχει ένα μόνο πρότυπο, ο Καποδίστριας είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Δεν μιμείται. Δεν αποκόπτεται. Δεν ζητά άδεια για να υπάρξει και γι’ αυτό ακριβώς κατηγορείται για αυταρχισμό. Η κατηγορία αυτή, όμως, αγνοεί συνειδητά τις συνθήκες της τότε εποχής. Η Ευρώπη της Ιεράς Συμμαχίας δεν θα ανεχόταν ποτέ μια Ελλάδα που θα παρουσίαζε τον εαυτό της ως επαναστατικό εργαστήριο τύπου Γαλλίας. Ο Καποδίστριας το γνώριζε αυτό καλύτερα από όλους. Η συγκράτηση των συμβόλων και η έμφαση στη σταθερότητα δεν ήταν ιδεολογική επιλογή, αλλά όρος επιβίωσης. Κι όμως, παρά τη συχνή παρανόηση, δεν κατήργησε(άλλο αναστολή άλλο καταργησή, οποίος δεν ξέρει την διαφορά ας ανατρέξει στον Μπαμπινιώτη)τις εθνοσυνελεύσεις ούτε απέρριψε τη συνταγματική προοπτική. Αντιθέτως, πίστευε ότι χωρίς στοιχειώδες κράτος, το Σύνταγμα θα έμενε κενό γράμμα. Στον πυρήνα της σκέψης του Καποδίστρια βρίσκεται μια αντίληψη για τον άνθρωπο που δύσκολα χωρά στα στενά σχήματα του Διαφωτισμού. Δεν πρόκειται ούτε για τον αυτάρκη ατομιστή ούτε για το ανώνυμο μέλος μιας μάζας, αλλά για το πρόσωπο ελεύθερο μέσα στη σχέση, υπεύθυνο εντός κοινότητας. Η πολιτική, σε αυτή τη λογική, δεν περιορίζεται στην κατοχύρωση δικαιωμάτων, αλλά αποβλέπει στη συγκρότηση ενός κοινού κόσμου. Ίσως γι’ αυτό και η αναφορά στον Καποδίστρια σήμερα ως «Άγιο της πολιτικής» εξακολουθεί να προκαλεί ενόχληση. Όχι επειδή είναι υπερβολική, αλλά επειδή θυμίζει ότι η πολιτική θα μπορούσε να είναι κάτι περισσότερο από επάγγελμα. Ο Καποδίστριας δεν πλούτισε, δεν δημιούργησε δυναστεία, δεν κυβέρνησε για να παραμείνει στην εξουσία. Δολοφονήθηκε. Και αυτό, όσο κι αν δεν το λέμε συχνά, αποτελεί μέρος της ιστορικής του σημασίας. Οι αγωνιστές του 1821 τον κατάλαβαν, γιατί έβλεπαν την πολιτική όχι ως τέχνη του εφικτού και της διεκδίκησης, αλλά ως μία ευθύνη απέναντι στην ιστορία. Εμείς, δύο αιώνες μετά, έχουμε περισσότερη θεωρία, περισσότερα εργαλεία και λιγότερη βεβαιότητα για το τι σημαίνει να χτίζεις κράτος χωρίς να χάσεις τον εαυτό σου. Ίσως γι’ αυτό ο Καποδίστριας παραμένει ενοχλητικός. Όχι επειδή ανήκει στο παρελθόν, αλλά επειδή εξακολουθεί μας ρωτά σιωπηλά αν θα μπορούσαμε να είχαμε επιλέξει και άλλον δρόμο.⚔️ 🇬🇷 ✝️ ✍ Στυλ. Καβάζης 🖼️Πίνακας Karl Krazeizen,Προσωπογραφία του Νικηταρά